Chính sách kinh tế mới của
Hitler
CHỈ DẪN CHƯƠNG
Trong
Chiến tranh Thế giới thứ hai, sức mạnh của bộ máy quân sự Đức Quốc xã đã được cả
thế giới biết đến. Hitler như một tên ác quỷ mà người dân trên khắp thế giới đều
căm ghét. Tuy nhiên, ngoài những nhân sĩ trong vòng tròn học thuật, có rất ít
người hiểu được hoạt động của hệ thống tiền tệ và kinh tế của Đức Quốc xã.
Trong cuộc khủng hoảng kinh tế càng quét thế giới vào năm 1930, Đức là nước
gánh chịu nhiều thiệt hại nhất, nền kinh tế điêu tàn, tỉ lệ thất nghiệp đạt mức
chưa từng có. Việc Đức Quốc xã được bầu chọn hợp pháp thông qua bầu cử dân chủ
có liên quan mật thiết đến cuộc khủng hoảng kinh tế Đức. Thời điểm đó, xa hội Đức
rơi vào tình trạng bất ổn, tư tưởng của người dân thay đổi. Đức Quốc xã đã nắm
bắt chính xác nhịp đập của xã hội, họ tập trung vào chiêu bài "Chính sách
kinh tế mới' chủ trương cứu vãn khủng hoảng kinh tế và giành chiến thắng trong
cuộc bầu cử. Nếu Đức Quốc xã chỉ dựa vào khẩu hiệu và tuyên truyền mà không có
khả năng quản lý khủng hoảng kinh tế thì họ sẽ sớm đánh mất lòng dân và cuối
cùng sụp đổ tan tành như Cộng hòa Weimar.
Hitler,
người vừa lên nắm quyền năm 1933, đã phải đối mặt với một mớ hỗn độn kinh tế. Từ
năm 1929 đến 1932, tỉ lệ sử dụng thiết bị công nghiệp của Đức giảm xuống 36%,
toàn bộ khối lượng sản xuất công nghiệp giảm 40%, ngoại thương giảm 60%, vật
giá giảm 30%, sản lượng sắt thép giảm 70%, sản lượng đóng tàu giảm 80%, tỷ lệ
thất nghiệp tăng 30%. Cuộc khủng hoảng kinh tế đã làm gia tăng mâu thuẫn giữa
các giai cấp trong xã hội và hơn 1.000 cuộc đình công đã nổ ra chỉ trong vòng
ba năm.
Cần phải
nói rằng mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng kinh tế ở Đức lớn hơn nhiều
so với các nước tư bản khác ở châu Âu và Mỹ. Trong giai đoạn đầu của Đức Quốc
Xã, họ lập tức bắt tay vào giải cứu nền kinh tế. Bằng một loạt các biện pháp cứng
rắn và thiết thực, nền kinh tế Đức phục hồi nhanh chóng và bắt đầu tăng trưởng
mạnh mẽ. Tỷ lệ thất nghiệp giảm mạnh. Đến năm 1938, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống
còn 1,3%. Từ năm 1933 đến 1938, sản lượng gang của Đức tăng từ 3,9 triệu tấn
lên 18,6 triệu tấn, sản lượng thép tăng từ 5,6 triệu tấn lên 23,2 triệu tấn, sản
lượng nhôm và ma-giê cao hơn so với Mỹ. Từ năm 1933 đến 1939, công nghiệp nặng
và công nghiệp vũ khí tăng 2,1 lần, vật liệu sản xuất tăng 43% và GDP tăng hơn
100%. Đồng thời, việc xây dựng mạng lưới đường cao tốc quốc gia đã hoàn thành,
cơ sở hạ tầng công nghiệp nặng được tái tổ chức, không những vậy quân đội còn
được hiện đại hóa hết sức mạnh mẽ.
"Chính
sách kinh tế mới Roosevelt" của Mỹ bắt đầu vào năm 1933, chỉ có tác dụng
xoa dịu cuộc khủng hoảng. Nền kinh tế Mỹ bước vào thời kỳ suy thoái đặc biệt.
Dù có sự kích thích mạnh mẽ từ "Chính sách kinh tế mới", tốc độ phục
hồi của nền kinh tế Mỹ vẫn còn khá yếu. Từ năm 1937 đến 1938, một lần nữa Mỹ lại
rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Đến khi tham gia Thế chiến II năm 1941, nước
này mới hoàn toàn thoát khỏi cuộc Đại khủng hoảng. Suốt giai đoạn thực hiện
Chính sách kinh tế mới Roosevelt, tỷ lệ thất nghiệp trung bình ở Mỹ cao tới 18%
và đến năm 1941 GDP mới trở lại mức trung bình trước năm 1929 – trước khủng hoảng.
Nếu không phải vì chiến tranh bùng nổ, hơn 10 triệu thanh niên Mỹ bị gọi nhập
ngũ, e là vấn đề thất nghiệp sẽ tiếp diễn trong suốt một thời gian dài.
Đức là
quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 1930,
nhưng họ lại là quốc gia đầu tiên bước ra khỏi cuộc Đại suy thoái. Rốt cuộc
trong chính sách mà Đức sử dụng để giải cứu nền kinh tế, liệu có những biện
pháp nào đáng để chúng ta suy ngẫm trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu
đang xảy ra hiện nay hay không?
Những tội
ác mà Đức Quốc xã phạm phải đã được lịch sử đưa ra định luật, do đó tôi xin mạn
phép không đề cập tới trong phạm vi của chương này. Tuy nhiên, chính sách tiền
tệ và kinh tế của Đức Quốc xã là một phạm trù mà ít người biết đến. Từ quan điểm
này, chúng ta sẽ cùng quan sát sự tương tác giữa chính trị và tiền tệ của Đức
trong giai đoạn đó.
Trích "Chương 6, Chiến tranh tiền tệ - phần 2 - Sự thống trị của quyền lực tài chính, Song Hong Bing"
Đọc tiếp:
Nhận xét
Đăng nhận xét