Feder: cố vấn tài chính của Hitler
![]() |
| Gottfried Feder |
Khi Hitler gia nhập Đảng Công nhân Đức, Feder trở thành cố vấn kinh tế và tài chính của Hitler. Bằng nguồn cảm hứng từ Feder, Hitler đã dành sự quan tâm nồng hậu đến các vấn đề tài chính tiền tệ, việc làm, thương mại và khủng hoảng kinh tế.
Feder vốn không xuất thân từ lĩnh vực khoa học và tài chính. Từ năm 1917, ông bắt đầu "tự dùi mài kinh sử", chuyên tâm nghiên cứu về mối quan hệ giữa tiền bạc, kinh tế, khủng hoảng, việc làm, chiến tranh và quốc gia. Ông hoàn toàn thoát ra khỏi định hướng tư duy cứng nhắc của môi trường học viện truyền thống và đưa ra hàng loạt những kết luận gây tiếng vang lớn vào thời điểm đó. Ông tin rằng nhà nước phải có quyền kiểm soát nguồn cung ứng tiền tệ, phải quốc hữu hóa ngân hàng trung ương, không được phép để các ngân hàng tư nhân nắm quyền. Bởi lẽ vấn đề lớn nhất khi các ngân hàng tư nhân kiểm soát Ngân hàng Trung ương là mọi nguồn thu nhập và các lợi ích khác mà nó tạo ra sẽ thuộc sở hữu của khu vực tư nhân chứ không mang lại lợi ích cho quốc gia và công chúng.
Hitler, người vốn xuất thân từ trong quân đội, không hề có khái niệm về kiến thức kinh tế và tài chính. Ông luôn nghĩ rằng sự thất bại trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất của Đức và siêu lạm phát sau đó là một vấn đề hoàn toàn liên quan đến chính trị. Sau khi được Feder chỉ bảo tận tình, ngay lập tức Hitler hiểu ra rằng tài chính mới là cốt lõi của tất cả những vấn đề này. Từ đó, ông có ấn tượng sâu sắc về sự khác biệt về bản chất giữa "tư bản công nghiệp mang tính sáng tạo" và "tư bản tài chính mang tính thực lợi". Khi Hitler hiểu rằng tài chính và thế lực kiểm soát tài chính mới là chủ nhân thực sự của vận mệnh nước Đức. "Cảnh giới" của ông ta ngay lập tức nhảy lên một cấp độ mới, và sau đó nhìn nhận lại nhiều vấn đề trước kia đã từng khiến ông ta bối rối. Ông ta dần hình thành nên một khuôn khổ logic rõ ràng cho hoạt động tương lai của nước Đức và "các nguyên tắc quan trọng" của Đảng Quốc xã.
Năm 1920, sau khi trải qua các cuộc họp bàn, tranh luận liên tục và hết sức kịch liệt với Feder, Hitler đã đề xuất ra một hệ thống nguyên lý triết học về phong trào Đức Quốc xã. Vì là một cương lĩnh theo phạm trù triết học, Hitler tin rằng cương lĩnh này sẽ "mãi mãi không thay đổi". Hệ tư tưởng này được quy nạp thành Cương lĩnh 25 điểm. Năm 1932, Đại hội Đảng Quốc xã ở Đức đã tái khẳng định vị thế của cương lĩnh này.
Cương lĩnh 25 điểm chứa tất cả các quan điểm và chính sách cơ bản của Đức Quốc xã. Các yêu cầu và chủ trương liên quan đến kinh tế phản ánh các tư tưởng kinh tế cốt lõi của Feder. Các điểm chính là:
Điểm 11: "Cấm thu thập theo kiểu không làm mà hưởng, phá vỡ hệ thống nô lệ lãi suất." Điều này phù hợp với tinh thần nhất quán của Feder trong việc bãi bỏ "chế độ nô lệ lãi suất", phân biệt giữa "tư bản công nghiệp mang tính sáng tạo" và "tự bản tài chính mang tính thực lợi". Ông cho rằng vốn chỉ có thể tạo ra giá trị nếu nó thực sự đi vào vòng tuần hoàn của thực thể nền kinh tế. Việc "tư bản tài chính mang tính thực lợi" chỉ chú tâm tiến hành "luân chuyển và thực lợi" trong hệ thống tài chính trên thực tế sẽ tước đoạt thành quả của những người lao động khác.
Điều 12: "Cấm và tích thu tất cả các lợi ích thu được một cách bất hợp pháp từ chiến tranh." Hitler tuyên bố rằng người Đức không thua về mặt quân sự trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, nhưng những người lính ở tiền tuyến đã bị những kẻ "bán đứng lợi ích quốc gia" – tức các chủ ngân hàng Do Thái và giai cấp đại tư sản "đâm một nhát dao sau lưng". Nếu những kẻ này tiếp tục kiếm tiền bằng chiến tranh, điều đó đơn giản là trời không dung đất không tha.
Điểm 13: "Chúng tôi yêu cầu thực hiện quốc hữu hóa tất cả các xí nghiệp đã thành lập cho tới nay." Feder đề nghị xây dựng các "hàng không mẫu hạm" bao gồm các xí nghiệp quốc hữu hóa, để thực hiện việc quốc gia lũng đoạn các nguồn tài nguyên chủ yếu của xã hội. Ông tin rằng các xí nghiệp được quốc hữu hóa sẽ giúp xã hội tạo ra một sự cân bằng nào đó giữa việc các chủ tư bản hưởng mức lợi nhuận hợp lý và các công nhân tìm được việc làm ổn định.
Điểm 14: "Chúng tôi yêu cầu cổ tức các xí nghiệp lớn." Feder khẳng định rằng các công ty lớn phải nuôi dưỡng xã hội và chia sẻ thành quả của sự thịnh vượng kinh tế với tất cả các thành phần của xã hội.
Điểm 16: "Chúng tôi yêu cầu kiến tạo và duy trì một tầng lớp trung lưu khỏe mạnh, yêu cầu lập tức xung công tất cả các cửa hàng bách hóa lớn, cho người kinh doanh nhỏ lẻ thuê lại với giá rẻ, yêu cầu chính phủ và các bang khi tiến hành thu mua hàng hóa phải quan tâm đặc biệt tới tất cả những người kinh doanh nhỏ lẻ." Quan điểm này phản ánh yêu cầu đối với lợi ích kinh tế của giai cấp tiểu tư sản và tầng lớp bình dân trong xã hội, nhưng đây không phải là một nguyên tắc triết học, mà là một cấp chính sách cụ thể.
Điểm 17: "Chúng tôi yêu cầu tiến hành một cuộc cải cách ruộng đất phù hợp với nhu cầu của quốc gia. Yêu cầu ban hành một nghị định tịch thu đất đai vì lợi ích của công chúng. Yêu cầu bãi bỏ tiền thuê đất, yêu cầu chấm dứt tất cả các hành vi đầu cơ đất." Điều khiến Feder không thể chịu đựng được nhất là những hành vi "không làm mà hưởng" và "đầu cơ lướt sóng". Ông chỉ muốn tập trung triệt để mọi nguồn tài nguyên vào trong các hoạt động sản xuất kinh tế mang tính thực chất. Feder thực sự sống trong một thế giới trừu tượng và lý tưởng hóa mà hoàn toàn bỏ qua bản chất con người. Người Trung Quốc có câu: "Quân tử như nước, tiểu nhân như dầu." Thường thì người ta khó sống được như người quân tử. Họ có sự bình đạm và thẳng thắn. Còn kẻ tiểu nhân nghĩ ra cách để trục lợi và gây ra rắc rối, sẽ mang tới những sự thay đổi khó lường. Vấn đề của Feder là ông đang cố gắng tách biệt giữa ngọn giáo và cái khiên, chỉ chăm chăm lấy thứ mà mình muốn.
Điểm 18: "Hình phạt tử hình được áp dụng đối với những kẻ bán nước, cho vay nặng lãi và đầu cơ."
Ngoài ra, Feder cũng ủng hộ việc dựa vào "uy quyền của quốc gia" để thành lập "ngân hàng kinh tế kiến thiết", phát hành chứng khoán quốc gia và huy động vốn đầu tư cho các dự án công cộng xã hội. Trước thực tế là từ lâu các chủ ngân hàng quốc tế đã hình thành nên thế độc quyền về vàng, ông đề nghị loại bỏ chế độ kim bản vị, nhà nước sẽ quyết định lượng tiền được lưu thông, sử dụng năng lực sản xuất của nền kinh tế thực thể quốc gia làm chỗ dựa cho tiền tệ, dùng hàng hóa để trao đổi với các nước khác, từ đó thoát khỏi sự khống chế của nguồn vốn nước ngoài đối với hệ thống tiền tệ và ngoại hối của nước Đức.
Hitler ủng hộ rất nhiều ý tưởng trong triết lý của Feder, nhưng với tư cách là một chính trị gia, khó có thể nói rằng ông ta có sự hứng thú đối với những lý luận đó. Với Hitler, lý luận luôn chỉ là một công cụ, khi thích hợp thì sử dụng, khi không còn thích hợp thì vứt đi. Nguyên tắc vĩnh cửu của các chính trị gia là sự quyền biến, tức sự thích nghi và thay đổi để truy cầu quyền lực, và họ sẽ sở hữu nhiều quyền lực hơn thông qua những sự thay đổi đó.
Để có được nhiều quyền lực hơn, Hitler phải hợp tác với những nhân vật nắm giữ "quyền lực thực sự". Do đã từng tham gia quân đội nên với Hitler, cái gọi là "quyền lực thực sự" rất đơn giản, đó là "bạo lực + tài chính", hai yếu tố này bổ trợ cho nhau và không thể thiếu một trong hai. Hitler khi đó rất nghèo, không có khả năng nhận được những khoản hỗ trợ tài chính lớn vào thời điểm đó, nhưng sự hỗ trợ bằng "bạo lực" có phần đáng tin cậy.
Đọc tiếp:

Nhận xét
Đăng nhận xét