Các chủ ngân hàng và mạng lưới tình báo - phần 2

Nhóm “Cambridge Five” của KGB

Kim Philby

Với những người có hiểu biết về các tổ chức tình báo quốc tế, có lẽ không ai không biết đến “đại danh” của Kim Philby, với tư cách là điệp viên cấp cao của tổ chức KGB Xô Viết, ông đã bí mật nằm vùng trong cơ quan tình báo Anh suốt hơn 20 năm. Ông cũng là một sĩ quan liên lạc cấp cao của Cơ quan Tình báo Trung ương Anh. Ông chịu trách nhiệm điều phối hoạt động gián điệp nhằm chống lại Liên Xô của hệ thống tình báo Anh và Mỹ. Trọng trách mà ông nắm giữ, thời gian nằm vùng, sự phá hoại ông gây ra cho mạng lưới gián điệp Anh và Mỹ có thể coi là đỉnh cao trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Nhà lãnh đạo hàng đầu của các hoạt động gián điệp chống Liên Xô của Anh và Mỹ hóa ra là gián điệp của Liên Xô. Thật chẳng có gì buồn cười và mỉa mai hơn thế. Philby đào tẩu sang Liên Xô năm 1963 và nhận huân chương Cờ Đỏ Liên Xô năm 1965. Năm 1968, ông xuất bản cuốn hồi ký của riêng mình, Cuộc chiến thầm lặng của tôi và nhanh chóng trở thành một cuốn sách bán chạy nhất thế giới. Sự kiện Philby có thể coi là vụ bê bối lớn nhất trong lịch sử của các cơ quan tình báo của Anh và Mỹ.

Trên thực tế, Philby không đơn độc trong hệ thống tình báo Anh-Mỹ, ông nhận được sự hỗ trợ từ một đội ngũ chủ chốt nổi tiếng thể giới – “Cambridge Five” (Năm anh tài của Cambridge). Các thành viên trong nhóm – những người “Anh em sắt” từ thời Đại học Cambridge sau đó đã trở thành lực lượng trụ cột của KGB Liên Xô trong quá trình đối đầu với mạng lưới tình báo của Anh và Mỹ.

Trong số đó, Donald Duart Maclean và Guy Burgess là những người đầu tiên bị bại lộ danh tính.

Maclean đảm nhận các vị trí quan trọng trong Cục Tình báo số 5 (MI-5, phản gián) và số 6 (MI-6, tình báo nước ngoài) của Anh và sau đó được chuyển đến Đại sứ quán Anh ở Washington để phụ trách công tác tình báo. Một lượng lớn thông tin hệ thống về sự phát triển bom nguyên tử và tiến trình hoạch định chính sách giữa Churchill, Roosevelt và Tổng thống Truman liên tục qua tay Maclean truyền tới KGB của Liên Xô. Điều đặc biệt đáng nhắc đến là Maclean là người đầu tiên tiết lộ cho KGB ý định thực sự của Kế hoạch Marshall.

Kế hoạch Marshall về cơ bản là một diệu kế theo dạng một mũi tên trúng nhiều đích. Cốt lõi của diệu kế này là thay thế cho sự đền bù chiến tranh của Đức. Các tập đoàn quyền lực tài chính Mỹ sẽ đứng đầu quá trình tái thiết châu Âu, đồng thời gây ra những tác động nghiêm trọng trong việc tái thiết nền kinh tế Liên Xô. Hội nghị Yalta và Tuyên bố Postdam làm rõ rằng Liên Xô đã nhận được bồi thường chiến tranh từ Đức, có thể được thanh toán dưới hình thức máy móc thiết bị, các doanh nghiệp công nghiệp, ô tô, tàu, nguyên liệu của Đức, v.v… Trong khi đó Liên Xô chịu thiệt hại chiến tranh cực kỳ nghiêm trọng, gần như mất khả năng xuất khẩu để thu về ngoại hối. Việc bồi thường chiến tranh của Đức trở thành nguồn bên ngoài quan trọng nhất trong quá trình tái thiết kinh tế của Liên Xô. Cốt lõi của Kế hoạch Marshall bãi bỏ khoản bồi thường chiến tranh của Đức đối với Liên Xô, thay thế nó bằng các khoản hỗ trợ tài chính từ Hoa Kỳ sang châu Âu. Mặc dù bề nổi thì những khoản viện trợ rõ ràng sẽ cung cấp vốn cho Liên Xô và Đông Âu, nhưng các điều kiện tự do hóa kinh tế theo Kế hoạch Marshall hoàn toàn không phù hợp với hệ thống kinh tế của Liên Xô. Do đó, kế hoạch này sẽ “bức ép” Liên Xô nằm bên ngoài danh dách các nước được nhận viện trợ.

Một diệu kế khác của Kế hoạch Marshall là sử dụng tiền của người nộp thuế ở Mỹ để “bù đắp” cho những mất mát của các chủ ngân háng quốc tế châu Âu trong cuộc chiến. Kế hoạch Marshall thực chất là một phiên bản của Kế hoạch Dawes của Mỹ và Kế hoạch Young trong giai đoạn Chiến tranh thế giới Thứ nhất. Khoản tiền khổng lồ trị giá 13 tỷ đô-la này đã được cho các chủ ngân hàng châu Âu vay, ngoại trừ Đức. Người trong cuộc chưa bao giờ tiến hành hoàn trả số tiền này. Trên thực tế, đối với các chủ ngân hàng quốc tế thì kết quả thắng thua trong chiến tranh không có nhiều sự khác biệt, quan trọng nhất là ai sẽ đứng ra chi trả các khoản nợ. Có một điều lạ lùng nhưng không đáng ngạc nhiên, đó là những người nộp thuế ở Hoa Kỳ - quốc gia giành chiến thắng, lại trở thành những người “trả tiền” lớn nhất trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới.

Chính nhờ nguồn thông tin chính xác của Maclean nên ngay từ đầu phía Liên Xô đã nhìn thấu được “lưỡi dao sau tay áo” của Kế hoạch Marshall. Liên Xô không những từ chối tham gia kế hoạch này mà còn ngăn chặn quyết liệt các quốc gia Đông Âu khác tham gia. Ngoài ra, Liên Xô còn đẩy nhanh việc loại bỏ các loại thiết bị công nghiệp nặng khác nhau khỏi Đức.

Ngày 25 tháng 5 năm 1951, vào sinh nhật lần thứ 38, Maclean – người bị tình báo Anh nghi ngờ, đã trốn sang Liên Xô với Burgess – cũng là một thành viên trong nhóm Cambridge Five và giành được cấp bậc đại tá KGB của Liên Xô.

Giai đoạn Thế chiến II, trong khoản thời gian làm việc tại Văn phòng Ngoại giao Anh, Burgess đã cùng với Sir Anthony Blunt – một thành viên khác của nhóm Cambridge Five chuyển một số lượng lớn các kế hoạch chiến lược và chính sách đối ngoại của phe đồng minh cho KGB. Burgess sau đó cũng được gửi đến làm việc tại Đại sứ quán Anh ở Washington và sống cùng với Philby. Sau khi trốn sang Liên Xô, ông chết vì nghiện rượu.

Người thứ tư trong nhóm Cambridge Five bị bại lộ danh tính là Sir Anthony Blunt. Ông làm công tác phản gián tại MI-5 của Anh và tiết lộ một số lượng lớn thông tin tình báo quân sự Đức đã được giải mã cho Liên Xô. Trước kết thúc chiến tranh, ông được hoàng gia Anh bí mật ủy phái sang Đức để tìm kiếm những bức thư tuyệt mật giữa Công tước xứ Windsor và Hitler, cùng những thư từ liên lạc giữa Nữ hoàng Victoria của Anh và những người họ hàng ở Đức. Nữ hoàng Victoria là bà nội của Hoàng đế Đức Wilhelm II. Năm 1956, Anthony được hoàng gia Anh phong tước Hiệp sĩ và sau đó trở thành Giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Cambridge. Sau khi hoạt động gián điệp của Liên Xô bị vạch trần, phong hiệu Sir của ông đã bị Nữ hoàng Elizabeth II tước bỏ, và sau đó thủ tướng Anh Margaret Thatcher đã công khai chỉ đích danh Sir Blunt là gián điệp của Liên Xô. Dư luận Anh lại được một phen sóng gió. Năm 1983, Anthony Blunt qua đời tại nhà riêng ở London.

Tuy nhiên, danh tính của người thứ năm trong nhóm Cambridge Five vẫn chưa được tiết lộ, điều này từ lâu đã là một dấu hỏi rất lớn trong cộng đồng tình báo thế giới. Trong những năm qua, mọi người đã tranh cãi không ngớt về việc rốt cuộc “người thứ năm” là ai.

Roland Perry, một học giả nổi tiếng quốc tế trong lĩnh vực tình báo học, dựa vào lượng lớn thông tin đã được kiểm chứng để chỉ ra rằng Victor Rothschild chính là “người thứ năm” bí ẩn đó.

Trích "Chương 7, Chiến tranh tiền tệ - phần 2 - Sự thống trị của quyền lực tài chính, Song Hong Bing"

Đọc tiếp:

• Các chủ ngân hàng và mạng lưới tình báo - phần 3