Cuộc khủng hoảng đến rất đúng lúc
Cải cách
tiền tệ quốc tế thường chỉ có thể xảy ra khi chúng ta đối mặt với mối đe dọa của
một cuộc khủng hoảng toàn cầu. Nhân vật đoạt giải Nobel này cũng chỉ tay về
phía một yếu tố có thể là tác nhân gây ra khủng hoảng. Ông nói rằng "cuộc
khủng hoảng kinh tế toàn cầu nhất định sẽ liên quan đến đồng đô la", và một
loại tiền tệ thống nhất thế giới "tình cờ" bắt nguồn từ thảm họa
đô-la toàn cầu.
Mundell – Cha đẻ của đồng Euro, tháng 5 năm
2007
Trong
toàn bộ sự nghiệp của mình, tôi chưa bao giờ thấy chỉ trong vòng 6 – 7 năm mà một
lý thuyết (tiền tệ) lại bị bóp méo bởi Ngân hàng Trung ương (Cục Dự trữ Liên
bang) như vậy. Từ khái niệm 'nền kinh tế mới' cuối những năm 90 của thế kỷ XX
cho đến đề xuất điều chỉnh lý luận mới đối với tài khoản vãng lai, Ngân hàng
Trung ương Hoa Kỳ đã và đang dẫn đầu một nỗ lực nhằm viết lại kiến thức về
ngành kinh tế học vĩ mô truyền thống, cố gắng thuyết phục những người tham gia
thị trường gật đầu chấp nhận những lý thuyết 'sửa đổi' này… Cá nhân tôi chưa
bao giờ là người tin theo thuyết âm mưu, nhưng khi chứng kiến những gì Cục Dự
trữ Liên bang đã làm từ cuối những năm 1990, tôi thay đổi suy nghĩ của mình.
Stephen Roach – Nhà kinh tế học Ngân hàng
Morgan Stanley, ngày 25 tháng 4 năm 2005
Lưu ý rằng
bài phát biểu của Mundell được công bố vào tháng 5 năm 2007, ba tháng trước khi
cuộc khủng hoảng thế chấp dưới chuẩn của Mỹ bùng nổ. Hai năm trước khi cuộc khủng
hoảng nổ ra, tháng 4 năm 2005, trong bài viết Tội nguyên tổ, Stephen
Roach đã mô tả cực kỳ rõ ràng nguyên nhân hình thành và quá trình phát triển của
cuộc khủng hoảng tài chính! Luận điểm của những người cho rằng sự bùng nổ của
khủng hoảng tài chính là "không có dấu hiệu báo trước" hoặc "thế
giới không được chuẩn bị" là không vững chắc. "Hậu cung" của Cục
Dự trữ Liên bang có tận "3.000 giai nhân mỹ nữ" là những học giả kinh
tế trứ danh cùng khả năng thống kê dữ liệu toàn diện nhất, và Greenspan –
"chưởng môn" của họ là một thiên tài về dữ liệu và mô hình. Nếu nói rằng
đến tận năm 2006 mà ông ấy vẫn không hề có dự cảm về một cuộc khủng hoảng sắp xảy
ra, dù thế nào cũng không thể tin được.
Kinh nghiệm lịch sử cho thấy khủng hoảng là cơ hội để thực hiện những cải cách lớn, như ông trùm tài chính Alden Clausen từng nói: "Hệ thống chính trị và kinh tế toàn diện liên chủng tộc mới luôn xuất phát từ sự chinh phục hoặc khủng hoảng chung."
Trong khi
đó, ngài Steyr đưa ra một phương án giải quyết theo "chủ nghĩa vị
tha". Để tránh sự xuất hiện của khủng hoảng, điều mà tất cả các quốc gia
phải làm là từ bỏ chủ quyền tiền tệ trước khi vấn đề trở nên không thể khắc phục
nổi. Các chính phủ phải thoát ra khỏi khái niệm chủ quyền mang tính chí mạng: Độc
lập dân tộc là được quyền ban hành và kiểm soát trên lãnh thổ của chính mình.
Tiền tệ quốc gia và thị trường toàn cầu không thể trộn lẫn với nhau, nếu không
nó sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng tiền tệ chết người và tình hình chính trị
căng thẳng. Các quốc gia sử dụng nó như một cái cớ cho chủ nghĩa bảo hộ mang
tính phá hoại. Cứ đợi mà xem, "lời tiên tri" sẽ "tự nó hoàn
thành".
Vậy chúng
ta nên xóa bỏ chủ quyền tiền tệ như thế nào? Steyr thẳng thắn nói rằng thế giới
cần tái tổ chức thành ba loại tiền tệ theo khu vực: đồng đô-la, đồng euro và một
loại tiền tệ châu Á mới. Đề xuất này rõ ràng có tính tương hợp với công việc của
Robert Mundell – người đã chu du khắp thế giới để thuyết giảng về một đơn vị tiền
tệ quốc tế mới dựa trên đồng đô-la, euro và yên Nhật. Theo kế hoạch của
Mundell, trên cơ sở ba loại tiền tệ này sẽ hình thành một "đơn vị tiền tệ
thế giới", gọi là "Del" (DEY) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế sẽ là điều
hành loại tiền này. "Cầu hỏi bây giờ không phải là liệu thế giới sẽ chấp
nhận một loại tiền tệ toàn cầu duy nhất hay không, mà là khi nào nó sẽ được
thông qua, và nó sẽ được áp dụng theo một cách thuận lợi và giá rẽ như thế nào,
chứ không phải tùy tiện, đắt đỏ và hỗn loạn. Đối với những người theo chủ nghĩa
quốc tế mà nói, chủ quyền quốc gia là trở ngại có thể áp đảo tất cả. Để ngân
hàng trung ương toàn cầu và tiền tệ duy nhất của thế giới có thể tồn tại, chúng
ta bắt buộc phải hình thành một số thỏa thuận chính trị."
Robert
Mundell đã có một bài diễn giảng vào năm 2003, với tên gọi "Hệ thống tiền
tệ quốc tế và những trường hợp về tiền tệ đơn nhất trên thế giới". Khi nói
về những trở ngại chính trị, câu trả lời của ông hết sức thẳng thắn: "Một
loại tiền tệ duy nhất của thế giới mà không có chính phủ thế giới thì không thể
nào thực hiện được, cưỡng chế thực hiện việc thống nhất tiền tệ sẽ dẫn đến những
vấn đề hệ trọng về mặt tổ chức."
Tháng 5 năm
1999, nhà kinh tế học Judy Shelton đã chính thức đề nghị Ủy ban Tài chính và
Ngân hàng của Hạ viện Mỹ rằng, Bắc Mỹ cần có một loại tiền tệ thống nhất tên là
Amero, các học giả khác cũng đang nghiên cứu về lựa chọn tiền tệ mang tính liên
lục địa này. Mục đích là tạo ra một hệ thống tiền tệ khu vực mới ngày càng mang
tính ràng buộc, bao gồm Canada, Hoa Kỳ và Mexico.
 |
| Morrison Bonpasse |
Nhưng làm thế nào tiền tệ khu vực sẽ diễn tiến thành một loại tiền tệ toàn cầu duy nhất? Morrison Bonpasse là Chủ tịch Hội đồng Tiền tệ Toàn cầu (SGCA), gồm một nhóm các nhà kinh tế nghiên cứu đơn vị tiền tệ duy nhất trên thế giới. Bonpasse tin rằng: "Liên minh tiền tệ thế kỷ XXI, và các liên minh tiền tệ may mắn còn tồn tại từ thế kỷ XX chính là cột mốc đánh dấu cho một liên minh tiền tệ toàn cầu trong tương lai. Nhờ vào sự thành công của châu Âu và các liên minh tiền tệ khác, giờ chúng ta đã biết làm thế nào để thành lập và duy trì một liên minh tiền tệ thứ ba: một liên minh tiền tệ toàn cầu với các ngân hàng trung ương toàn cầu và loại tiền tệ duy nhất của thế giới. Thế giới đang bắt đầu chuẩn bị cho một loại tiền tệ toàn cầu duy nhất, giống như châu Âu chuẩn bị cho đồng euro, các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập chuẩn bị cho một loại tiền tệ của chính họ. Sau khi mục tiêu tiền tệ toàn cầu được xây dựng bởi một quốc gia đại diện chiếm tỷ trọng đáng kể trong GDP thế giới, có thể dự án này sẽ đạt được thành công giống như các loại tiền tệ khu vực trước đó."
"Tóm lại,
mô hình tiền tệ khu vực là một bước đệm cho mô hình tiền tệ thế giới. Nhưng bây
giờ chủ nghĩa dân tộc đang thịnh hành," Bonpasse viết, "điều này có
thể giải thích rất đơn giản: Làm thế nào để thay đổi từ 147 loại tiền tệ hiện tại
sang một loại tiền tệ. Sức mạnh còn sót lại của chủ nghĩa dân tộc và ý chí
chính trị là những thách thức chính đối với một loại tiền tệ duy nhất trên thế
giới."
Có lẽ từ
năm 2009 đến 2024, nền kinh tế thế giới sẽ bước vào kỷ nguyên hỗn loạn chưa từng
thấy. Thời đại khủng hoảng này sẽ dẫn đến sự thay đổi hoàn toàn của nhiều quy tắc
kinh tế quan trọng mà chúng ta quen thuộc ngày nay, rất có thể bao gồm cả những
thay đổi lớn trong hệ thống tiền tệ của thế giới. Thật không may, đến lúc đó
chúng ta có thể đột nhiên thấy rằng trong tay của chúng ta, ngoài những tờ
đô-la đang ngày càng mất giá ra, vàng lại ít đến mức đáng thương. Trong cục diện
mà các quy tắc trò chơi đang thay đổi nhanh chóng, rất có thể Trung Quốc sẽ đánh
mất cơ hội tham gia vào việc thiết lập nên quy tắc của trò chơi tiền tệ. Không
có vàng trong tay đồng nghĩa với việc không có quyền phát ngôn trong hệ thống
tiền tệ thế giới trong tương lai, và cũng không có vị thế ưu tiên trong quá
trình đàm phán các quy tắc trò chơi tiền tệ trong tương lai. Nôm na là: Trong
khía cạnh dự trữ ngoại hối, nếu dự trữ vàng thì Trung Quốc sẽ khắc chế được quốc
gia khác, còn dự trữ đô-la thì Trung Quốc sẽ bị quốc gia khác khắc chế.
Cột mốc
2024 không phải là một câu nói ngẫu hứng cho vui. Nhìn lại quyết định của các
chủ ngân hàng quốc tế trong hàng trăm năm qua, mặc dù cũng có những lúc họ tính
toán sai lầm, nhưng lý luận chặt chẽ và tính toán khoa học chính là những yếu tố
quan trọng giúp họ thành công. Trong Chương 9, chúng ta đã nói rằng từ cuối năm
2009, châu Âu và Hoa Kỳ sẽ trải qua một chu kỳ thu hẹp người tiêu dùng nghiêm
trọng kéo dài trong 14 năm. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới với mức tiêu dùng
chiếm gần *** (phần *** là 1 khoảng trống trong sách do thiếu sót trong in ấn
mà không hiển thị số liệu - thitcaphe) tăng trưởng kinh tế này sẽ đồng thời rơi
vào trạng thái "cộng hưởng" của sự lao dốc tiêu dùng. Sự phục hồi
hoàn toàn của nền kinh tế thế giới sẽ là một quá trình "đau đớn và cực kỳ
lâu dài", và các điều kiện cho một cuộc khủng hoảng tiền tệ mới nổ ra
trong thời gian này là hoàn toàn sẵn có. Trong sự suy giảm dài hạn của thị trường
tiêu dùng châu Âu và châu Mỹ, việc tạo ra chủ nghĩa bảo hộ thương mại mạnh mẽ
là một hiện tượng cực kỳ tự nhiên. Trong ngọn lửa sôi sục của một cuộc chiến
thương mại, chúng ta hoàn toàn có thể hình dung ra viễn cảnh tiền tệ của các quốc
gia khác nhau đua nhau mất giá nhằm thúc đẩy xuất khẩu. Hậu quả của sự mất giá
tiền tệ đương nhiên sẽ dẫn đến lạm phát trên toàn thế giới. Trước hết, sự gia tăng
nhanh chóng của giá cả hàng hóa, đặc biệt là dầu mỏ, sẽ đẩy chi phí sản xuất của
các ngành công nghiệp khác nhau, từ đó dẫn đến tăng giá trong sản phẩm cuối
cùng, khiến cho lạm phát trở thành hiện thực. Các chính phủ vội vàng giải phóng
thanh khoản với số lượng lớn để cứu lấy cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ vốn
đang ở trạng thái trầm lắng với tốc độ lưu thông chậm rãi, giống như một hồ chứa
khổng lồ với mặt nước lĩnh lặng. Vào thời điểm này, sự đảo ngược đột ngột của lạm
phát kỳ vọng (Inflationary Expectation) như làm nổ tung con đập. Dòng lũ ào ạt,
dữ dội của thành khoản sẽ giải phóng một nguồn năng lượng lạm phát kinh hoàng,
và các ngân hàng trung ương sẽ không thể phục hồi thanh khoản trong tương lai.
Thời gian để đẩy lùi siêu lạm phát sẽ kéo dài ít nhất là một năm, giống như thời
kỳ siêu lạm phát ở Đức từ 1923 đến 1924.
Sau cuộc khủng
hoảng tiền tệ, khi các chính phủ vẫn chưa kịp hoàn hồn, các nhà kinh tế học và
cố vấn nổi tiếng trên thế giới sẽ đưa ra những gợi ý và đề xuất. Họ nhao nhao
cho rằng các loại tiền tệ có chủ quyền (với đồng đô-la làm đại diện) chính là
thủ phạm của cuộc khủng hoảng tiền tệ. Các chính sách tiền tệ không thể phát
huy tác dụng một cách kịp thời và hữu hiệu là nguyên nhân lớn thứ hai. Kết luận
là, cuộc khủng hoảng toàn cầu hóa sẽ đòi hỏi sự hợp tác trên quy mô toàn cầu. Bản
thân các quốc gia có chủ quyền sẽ không thể giải quyết khủng hoảng một mình. Một
loại tiền tệ duy nhất trên thế giới rõ ràng là "linh đơn diệu dược" để
giải quyết khủng hoảng, và việc phát hành loại tiền thống nhất của ngân hàng thế
giới bắt buộc phải hoàn toàn "độc lập" với sự "quấy nhiễu và cản
trở" của chính phủ các nước. Tất nhiên, các chính phủ sẽ không cam tâm
tình nguyện từ bỏ quyền kiểm soát và phân phối của cải ở nước họ. Thế nên quá
trình "mặc cả" là không thể tránh khỏi. Việc này sẽ kéo dài trong nhiều
năm. Thời gian lý tưởng nhất để hình thành nhận thức chung sẽ là vào giai đoạn
trước hoặc sau năm 2020. Trong năm đó, hệ thống an sinh xã hội và hệ thống bảo
hiểm y tế của Hoa Kỳ với mức thâm hụt tiềm năng lên tới 100 nghìn tỷ đô-la cũng
sẽ bị phá hủy hoàn toàn. Hoa Kỳ phải thực hiện quy trình "bảo hộ phá sản"
triệt để nhằm hoàn toàn thoát khỏi sự uy hiếp từ "hố nợ nần" khổng lồ
kia. Từ năm 2020 đến 2023, sau vài năm hoạt động thử nghiệm, năm 2024 sẽ là thời
điểm khởi đầu tốt, giai đoạn cao điểm của thế hệ dân số mới ở châu Âu và châu Mỹ
sẽ bắt đầu trong năm nay. Cùng với sự ra mắt của loại tiền tệ duy nhất trên thế
giới, trong vài thập kỷ sau đó, thế giới "quả nhiên" đã trải qua sự
thịnh vượng nền kinh tế.
Ngân hàng
Trung ương Thế giới sẽ giống như một công ty cổ phần, tất cả các quốc gia trên
thế giới đều sẽ có cổ phần, nhưng Anh – Mỹ sẽ có đặc quyền kiểm soát các cổ
đông hoặc quyền phủ quyết. Kể từ đó, quyền chi phối đối với tất cả của cải được
tạo ra bởi loài người trên trái đất sẽ thực sự rơi vào tay một nhóm người thiểu
số. Không còn nghi ngờ gì nữa, quyền phân phối của cải thế giới chắc chắn sẽ là
quyền lực lớn nhất mà loài người có thể tưởng tượng trong lịch sử. Kể từ đó,
tuyệt đại đa số những người tạo ra của cải sẽ bị tước đoạt quyền tự phân phối
thành quả lao động của chính mình. Đây sẽ là một bước ngoặt quan trọng trong lịch
sử văn minh nhân loại. Bóng tối và ánh sáng, tự do và nô lệ sẽ chia lịch sử
thành hai phần tại thời điểm này.
Trích "Chương 10, Chiến tranh tiền tệ - phần 2 - Sự thống trị của quyền lực tài chính, Song Hong Bing"
Đọc tiếp:
Nhận xét
Đăng nhận xét