Phía sau cơn sóng thần khủng hoảng tài chính
Roosevelt
có một câu nói nổi tiếng: "Không một sự kiện lịch sử quan trọng nào xảy ra
một cách ngẫu nhiên và tự nhiên. Tất cả những sự kiện này đều là kết quả của những
âm mưu đã được lên kế hoạch cẩn thận." Roosevelt quả thực có con mắt tinh
tường, tất cả các sự kiện đều có người đứng sau. Nếu một sự việc nào đó xảy ra
không mang lại bất cứ lợi ích nào cho các bên liên quan, vậy thì sự việc sẽ
không phát triển thành một sự kiện trọng đại. Càng là những sự kiện quan trọng,
phức tạp và có tác động sâu rộng thì càng cần có một thế lực mạnh mẽ nào đó đứng
ra để điều phối tổ chức. Không những vậy họ còn buộc phải khắc phục trùng trùng
khó khăn mới thực hiện được điều đó, rất khó tưởng tượng rằng có ai đó lại chấp
nhận thực hiện công việc tốn công nhọc sức mà chẳng được báo đáp này.
Các sự
kiện chính trị trong lịch sử là như vậy, các sự kiện tài chính cũng hệt như vậy.
Đằng sau
thị trường tài chính vẫn là trò chơi đặt cược lợi ích của con người. Toàn bộ mục
đích của mọi người khi tham gia vào các hoạt động của thị trường tài chính là
thu được lợi ích. Cũng giống như tất cả các trường hợp đặt cược lợi ích khác,
những người tham gia phải tuân thủ các quy tắc của trò chơi, bao gồm các quy tắc
bất thành văn. Sự khác biệt trong thị trường tài chính không gì hơn ngoài việc
"đóng gói" và định giá một cách tiêu chuẩn hóa lợi ích của mọi người,
khiến cho việc chuyển nhượng lợi ích trở nên "có tính lưu động" hơn,
chi phí thấp hơn và tốc độ nhanh hơn mà thôi. Do đó, các sự kiện tài chính lớn
cũng sẽ phản ánh lợi ích của những người chơi "siêu cấp", và những
người chơi "siêu cấp" có năng lượng khủng khiếp này thường đóng vai
trò quyết định trong mọi bước ngoặt quan trọng của thị trường.
Cơn sóng
thần khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 cũng là sự lặp lại sự thao túng mà
thôi. So với các cuộc khủng hoảng khác trong lịch sử, nó cũng có những quy luật
tương tự, đó là lòng tham và nỗi sợ hãi trong nhân tính con người. Những người
giành phần thắng sau cùng nhờ hiểu rõ những nhược điểm trong nhân tính con người
để tận dụng một cách tối đa và triệt để.
Cốt lõi
của trò chơi đặt cược lợi ích đó là trò chơi có tổng bằng không (zero-sum
game). Miễn là tính hợp pháp của tài sản tư hữu vẫn còn hiệu lực, tại một thời
điểm nhất định, tài sản đó chỉ có thể có một chủ sở hữu duy nhất, cho dù là tài
sản hữu hình hay vô hình. Mọi giao dịch trên thị trường tài chính không gì khác
hơn là quyền sở hữu các lợi ích đã được tiêu chuẩn hóa (được thể hiện là tài sản
hoặc quyền đối với tài sản), và loại quyền sở hữu này sẽ không bao giờ được
chia sẻ, nó có tính độc quyền điển hình.
CHỈ DẪN CHƯƠNG
Bản chất
sóng thần tài chính là các công cụ tài chính phái sinh nằm trên cùng một tài sản
cơ bản, tạo nên một sự ảo tưởng về quyền sở hữu nhiều lợi ích "khủng".
Khi tài sản cơ sở không thể tiếp tục tạo ra đủ doanh thu để đổi lấy quyền sở hữu
lợi ích ảo tưởng này và bị những người tham gia thị trường phát hiện, khi đó biểu
hiện ra bên ngoài là nguy cơ "đột biến rút quyền sở hữu lợi ích". Các
tài sản tài chính như CDO về cơ bản là sự copy liên tục và lặp đi lặp lại đối với
quyền sở hữu thu nhập tài sản. Những giao dịch liên quan đến quyền sở hữu lợi
ích mang tính ảo tưởng này là điển hình của "Mô hình Ponzi".
Câu hỏi ở
đây là, có thực các ngân hàng quốc tế không hiểu rằng một "Mô hình
Ponzi" điển hình như vậy cuối cùng sẽ kết thúc bằng thảm họa tài chính – một
điều vốn quá dễ để lường trước? Những trò lừa đảo như vậy lặp đi lặp lại nhiều
lần trong lịch sử và chẳng có điểm gì mới mẻ mà chúng ta "không thể lường
trước". Các cuộc khủng hoảng đã được lên kế hoạch từ sớm và cũng nằm trong
toan tính của họ từ lâu.
Thực tế
là hồi đầu năm 2005, Buffett đã gọi các công cụ tài chính phái sinh là "vũ
khí hủy diệt hàng loạt". Năm 2006, Paulson từng nói rõ với Tổng thống
George W. Bush rằng cuộc khủng hoảng liên quan đến các công cụ tài chính phái
sinh sắp nổ ra. Các công ty như Fannie Mae cũng bắt đầu những đợt sa thải nhân
viên quy mô lớn từ mùa hè năm 2006. Trên trang bìa của tạp chí The Economist tháng 1 năm 2006 đã
minh họa rõ nét cảnh tượng Greenspan cầm trên tay khối "thuốc nổ" khủng
hoảng kinh tế Mỹ và giao cho người kế nhiệm xui xẻo Bernanke. Năm 2005, những
nhà quản lý các quỹ phòng hộ lớn đã xôn xao thảo luận trên blog về cách bán lại
những "loại tài sản rác thải" như CDO mà họ đang nắm giữ cho các nhà
đầu tư châu Á. Cuốn sách Chiến tranh tiền tệ hoàn thanh vào nửa cuối năm 2006,
cũng chỉ ra rằng không thể tránh khỏi của cuộc khủng hoảng liên quan đến các
công cụ tài chính phái sinh, Fannie Mae – Freddie Mac, cũng như rủi ro của đồng
đô-la và trái phiếu kho bạc Mỹ. Cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn sẽ diễn tiến
thành một cơn sóng thần tài chính toàn cầu, một cuộc suy thoái nghiêm trọng
trong nền kinh tế thế giới.
Có phải
Greenspan – người đứng đầu chính sách tiền tệ của Hoa Kỳ cho đến năm 2006 vẫn
chưa nhận ra sự xuất hiện của cuộc khủng hoảng? Là do ông ta vô tâm hay cố tình
"phóng sinh" cho các công cụ tài chính phái sinh? Có phải cuộc khủng
hoảng tài chính toàn cầu lớn nhất trong cả trăm năm này thực sự "xảy ra ngẫu
nhiên" và "không thể đoán trước"?
Làm sao
hiểu được những ý tưởng thực sự của Greenspan và những nhà cầm quyền thế giới,
rốt cuộc họ muốn đạt được mục tiêu chiến lược nào, thế giới này sẽ đi về đâu,
và cuộc khủng hoảng sẽ tiến hóa ra sao?
Điều mà
Trung Quốc thiếu nhất không phải là các chuyên gia, mà họ thiếu một nhà chiến
lược có thể đập vỡ những rào cản giữa các lĩnh vực khác nhau. Trong hệ thống
giáo dục tuân thủ theo những quy tắc nghiêm ngặt, hầu hết các chuyên gia khác
nhau đều được định hình thành các học giả theo kiểu "tủ sách", bộ não
của họ chủ yếu để lưu trữ và xử lý thông tin theo các mô thức riêng của nó. Kỳ
thực, việc đặt ra câu hỏi chính xác cũng đồng nghĩa với việc chúng ta đã giải
quyết được một nửa vấn đề. Thế nào gọi là sáng tạo? Cốt lõi của sáng tạo là có
thể đặt ra các câu hỏi hoàn toàn khác so với quy tắc thông thường. Góc độ của vấn
đề quyết định chiều rộng và chiều sâu của ý tưởng. Tư duy sẽ cấu thành nên việc
thu thập, gia công, xử lý những nguồn thông tin phức tạp và khổng lồ như một
"bộ xử lý trung tâm". Việc nghiên cứu một câu hỏi không chính xác
cũng chẳng khác gì một xác chết biết đi nhưng không có linh hồn, việc nghiên cứu
mà thiếu đi một óc tư duy mạnh mẽ cũng chẳng khác gì "gãi ngứa qua
giày".
Chúng ta
biết những gì chúng ta biết, chúng ta cũng biết những gì chúng ta không biết,
nhưng chúng ta không biết những gì mà chúng ta không biết.
Trích "Chương 9, Chiến tranh tiền tệ - phần 2 - Sự thống trị của quyền lực tài chính, Song Hong Bing"
Đọc tiếp:
Nhận xét
Đăng nhận xét