INOUE KAORU: VỊ CÔNG THẦN KHAI QUỐC TRONG LĨNH VỰC TÀI CHÍNH CỦA NHẬT BẢN
 |
| Inoue Kaoru |
Ngay từ nhỏ
Inoue Kaoru đã nuôi chí lớn. Khi các cường quốc phương Tây nhăm nhe bên ngoài bờ
cõi, còn bên trong thì các phiên trấn của Mạc phủ đang động binh dấy loạn, sự tồn
vong của đất nước đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng lớn, ông đã âm thầm
hạ quyết tâm đi ra nước ngoài để tìm hiểu xem tại sao hải quân phương Tây lại
hùng mạnh đến thế, và bằng cách nào mà nền kinh tế của các nước phương Tây lại
phồn vinh đến vậy. Tuy nhiên vào thời điểm đó, Nhật Bản đã áp dụng chính sách Tỏa
quốc hết sức nghiêm ngặt và việc tự tiện rời khỏi Nhật Bản để ra nước ngoài sẽ
phạm tội tử hình. Nhưng Inoue vẫn hết sức kiên định, nguy cơ bị xử tử không đủ
để khiến ông chùn bước. Ông đã bí mật liên lạc với Ito Hirobumi, một người đồng
hương ở vùng Choshu, hai người có cùng chí hướng, quyết định bí mật tới Anh để
du học và khảo sát.
Hai người họ
trò chuyện hết sức sôi nổi, và khi chuẩn bị rời đi, họ đột nhiên nhận ra rằng
mình chẳng có một xu dính túi và cũng không biết sẽ tiêu tốn bao nhiêu lạng bạc
ở Anh trong vài năm tới. Thế là họ đến lãnh sự quán Anh để tìm hiểu. Lãnh sự
quán chưa bao giờ gặp phải trường hợp kỳ lạ như vậy, và sau khi tìm hiểu, họ
nói rằng mỗi người sẽ cần 1.000 lạng bạc mỗi năm. Đối với một gia đình samurai
mà nói, đây không phải là một con số nhỏ. Họ nhất thời chết lặng. Tuy nhiên, giải
pháp luôn nhiều hơn khó khăn. Họ bắt đầu đi khắp nơi để tìm "nhà tài trợ".
Cuối cùng, chỉ có gia tộc Maori nức tiếng ở vùng Choshu là bị lay động bởi ý
chí của hai người. Một đêm muộn tháng 5 năm 1863, dưới sự sắp xếp của lãnh sự
Anh, họ và ba người bạn khác đã thực hiện một chuyến đi bí mật đến Thượng Hải.
Khi đến bến
cảng Thượng Hải, Inoue đưa mắt nhìn ra xa và chứng kiến tàu nước ngoài đang ra
ra vào vào, khung cảnh hết sức tấp nập. Inoue cảm nhận được một cách rõ ràng rằng
nếu không quyết định mở cửa thì sớm muộn gì Nhật Bản cũng bị gạt ra ngoài guồng
máy của thế giới. Tuy nhiên, ông đã không suy nghĩ sâu sắc về những gì sẽ xảy
ra với nền kinh tế Trung Quốc, khi các tàu nước ngoài chở đến toàn thuốc phiện,
sau đó lại chuyển đi những hộc trà, lụa, vàng bạc đầy ăm ắp.
Người chào
đón họ ở Thượng Hải chính là Keswick của hiệu buôn Jardine Matheson. Ông hỏi
Inoue Kaoru và những người khác rằng họ dự định học gì khi tới Anh. Nhưng lúc ấy,
Inoue đột nhiên phát hiện ra rằng một vấn đề lớn khác là họ đều không thể nói
được tiếng Anh. Inoue Kaoru chỉ biết duy nhất một từ tiếng Anh là Navigation
(hàng hải). Điều tệ hơn nữa là cách phát âm của ông vẫn sai. Keswick nghe mãi vẫn
không hiểu đầu cua tai nheo ra sao, cuối cùng tưởng nhầm rằng họ muốn trở thành
một thủy thủ để học hỏi về lĩnh vực hàng hải. Kết quả là ông gọi người đến sắp
xếp cho Inoue Kaoru phụ trách đốt nồi hơi và làm một số việc vặt với các thủy
thủ. Inoue và những người khác không hiểu tại sao mình đã mua vé tàu mà vẫn phải
làm việc vặt nên cảm thấy vô cùng chán nản. Nếu như người Anh đã có một truyền
thống như vậy thì Inoue Kaoru và những người khác không có lựa chọn nào khác
ngoài việc "nhập gia tùy tục". Những cơn sóng dữ cuồng loạn trên biển
khiến Kasumi Inoue và Hiro Ito bị say sóng nghiêm trọng. Cả hai vừa nôn thốc
nôn tháo vừa tranh luận kịch liệt về tương lai của Nhật Bản.
Con tàu cuối
cùng đã đến Anh và họ bắt đầu một cuộc sống mới. Inoue tận mắt chứng kiến sự
giàu có và quyền lực của người nước ngoài, và dốc sức ngày đêm để học tiếng Anh
và kiến thức hàng hải chuyên nghiệp. Ông ước rằng tất cả các kiến thức văn minh
tiên tiến ở phương Tây có thể được nhét vào não mình ngay lập tức. Một ngày nọ,
ông bất ngờ thấy trên một tờ báo của Anh rằng vùng Choshu đã tự ý phong tỏa eo
biển và pháo kích các tàu hơi nước của nước ngoài. Các cường quốc phương Tây đã
sẵn sàng thành lập một hạm đội chung để trừng phạt những kẻ "man rợ"
địa phương. Inoue hết sức bàng hoàng, vì ông biết rõ rằng các chiến binh Nhật Bản
sẽ chẳng thể chống lại được các lực lượng quân sự phương Tây hùng mạnh, nên ông
ngay lập tức quyết định quay lại Trung Quốc cùng với Ito Hirobumi, cố gắng thuyết
phục các quân phiệt địa phương đình chiến trước khi tàu chiến của cường quốc
đánh vào vùng Choshu.
Hai người họ
đã chấp nhận nguy cơ bị Mạc phủ bắt giữ và xử tử để quay trở lại Nhật Bản gặp Tổng
lãnh sự Anh. Lúc này chiến tranh sắp nổ ra. Inoue đã có thể biểu đạt kiến nghị
của mình bằng tiếng Anh – ông sẵn sàng thuyết phục quân phiệt Choshu chấm dứt
chiến tranh, và lãnh sự Anh đồng ý cho họ vài ngày để đàm phán. Sau khi diện kiến
quân phiệt Choshu, Inoue đã cố gắng thuật tả sự hùng mạnh của hạm đội phương
Tây, và nếu Choshu khai chiến thì chắc chắn chuốc lấy thất bại. Thật không may,
lúc này sự thù hận của tầng lớp chiến binh địa phương đối với các cường quốc
phương Tây đã không thể kiểm soát được nữa, kể cả biết trước sẽ thất bại nhưng
họ vẫn một dạ quyết chiến. Inoue và Ito Hirobumi phải quay lại và báo cáo kết
quả cho phía Anh. Khi Tổng lãnh sự Anh hỏi liệu Inoue có còn muốn quay lại Anh
để tiếp tục học không, Inoue trả lời rất đơn giản: "Không, thừa ngài! Nếu
chiến tranh xảy ra, chúng tôi sẽ là những chiến binh đầu tiên cầm kiếm và ngã
xuống trước hỏa pháo của các ngài!"
Sự cương trực
và quyết liệt của ông đã khiến Tổng lãnh sự Anh hết sức cảm phục. Vào thời điểm
đó, tinh thần võ sĩ đạo này cực kỳ phổ biến ở Nhật Bản, vì vậy không có đất cho
giai cấp dương mại bản có thể sinh sôi và phát triển.
Sau đó, những
người đã nắm giữ sức mạnh tài chính của Đế quốc Nhật Bản chính là các chiến
binh tài chính Nhật Bản như Inoue! Nguồn vốn tài chính nước ngoài há có thể mua
chuộc được những người này!
 |
| Ito Hirobumi |
Sự bi thảm của cuộc chiến khiến các cường quốc phương Tây nhận ra rằng cái giá phải trả sẽ quá đắt nếu như họ trực tiếp chinh phục Nhật Bản, và các lực lượng ở Viễn Đông cũng khó có thể sử dụng được. Còn Inoue và Ito Hirobumi thì bị các chiến binh địa phương cho là gian tế vì họ đã thương lượng với các cường quốc. Hai người họ đã nhiều lần bị truy sát, suýt chút nữa thì mất mạng. Tinh thần võ sĩ đạo và tinh thần dân tộc hết sức mạnh mẽ ở Nhật Bản thực sự là những vấn đề nan giải mà lần đầu tiên thực dân phương Tây phải đối mặt. Những "kẻ man rợ" này không thể chính phục trực tiếp bằng vũ lực, cũng không thể tìm thấy một nhóm dương mại bản "ra ngô ra khoai" nào để gián tiếp thực hiện chế độ thống trị thực dân.
Sau cuộc
chính biến Osei Fukko, phiên trấn Choshu do có công lao lớn nhất trong công cuộc
lật đổ Mạc phủ nên tất nhiên được trao cho phạm vi ảnh hưởng lớn nhất trong
chính phủ mới. Trong phiên trấn Choshu, Inoue và Ito Hirobumi là những người có
tầm nhìn sâu rộng nhất, vì vậy Inoue được thăng chức thành Đại Tàng Đại Phụ
(tương đương với Thứ trưởng Bộ Tài Chính), và ông nắm thực quyền kiểm soát tài
chính Nhật Bản. Trong khi đó Ito Hirobumi thì được điều sang Cục Sự vụ Nước
ngoài, sau đó nổi lên từ lĩnh vực ngoại giao và trở thành một chính trị gia nổi
tiếng ở Nhật Bản.
Inoue sau
này đã trở thành một trong những chính trị gia tài chính uy quyền nhất của Nhật
Bản, một trong chín vị nguyên lão của Đế chế, được gọi là "Đại chưởng quỹ
của Mitsui", Còn Ito Hirobumi là vị thủ tướng nổi tiếng trong lịch sử Nhật
Bản. Ông là người đặt nền mong cho Hiếp pháp nước này. Chiến tranh Giáp Ngọ giữa
hai nước Trung-Nhật đã được phát động trong nhiệm kỳ của ông.
Nhận xét
Đăng nhận xét