CANH BẠC QUYỀN LỰC TÀI CHÍNH CỦA CỔ PHẦN CHÍNH PHỦ VÀ CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI
Quốc dân Đảng
muốn cải tổ lại Ngân hàng Trung Quốc thì rõ ràng không thể không tham vấn gia tộc
họ Tập, nếu gia tộc nhà họ Tập không hợp tác thì các cường quốc cũng sẽ không hợp
tác. Người đứng đầu mới của gia tộc nhà họ Tập – Tập Đức Mậu, một lần nữa đã
can thiệp một cách sâu rộng và "hữu hảo". Ông là cháu trai của Tập
Chính Phủ - "lão chưởng môn" của phe Động Đình Sơn, người đã tham gia
xây dựng Ngân hàng Hộ Bộ năm xưa.
Tập Đức Mậu
tốt nghiệp Đại học Birmingham với bằng thạc sĩ kinh doanh. Ngân hàng Trung ương
được thành lập vào năm 1928. Tống Tử Văn trở thành Bộ trưởng Bộ Tài chính kiêm
chủ tịch ngân hàng trung ương, do có một "tình bạn sâu sắc" với Tống
Tử Văn, nên Tập Đức Mậu đã vào ngân hàng trung ương với tư cách là chủ nhiệm bộ
phận ngoại hối, không lâu sau thì thăng chức thành Cục trưởng Cục Ngoại hối, Cục
trưởng Cục Nghiệp vụ. Con gái út của Tập Đức Mậu, Tập Mai Anh, đã kết hôn với
em trai của Tống Tử Văn là Tống Tử Lương, và em trai của Tập Đức Mậu, Tập Đức
Bính, là Xưởng trưởng của Xưởng Đúc tiền Trung Ương, nắm đại quyền phát hành tiền
tệ của chính phủ Quốc dân Đảng.
Khi chính
phủ quốc dân tiến hành cải tổ Ngân hàng Trung Quốc, trên thực tế họ đã thực hiện
một thỏa thuận. Tưởng Giới Thạch góp cổ phần vào Ngân hàng Trung Quốc, còn thế
lực gia tộc họ Tập thì xâm nhập vào Ngân hàng Trung ương. Lợi ích của hai bên
được hoàn đổi trên cơ sở bình đẳng, thuận mua vừa bán.
Trụ sở
chính của Ngân hàng Trung Quốc đã được chuyển từ Bắc Kinh sang Thượng Hải và đổi
thành "Ngân hàng hối đoái quốc tế được chính phủ cấp phép", giúp Ngân
hàng Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh trong hoạt động ngoại hối và đã tích lũy
cải thiện cho đến tận ngày nay. Tập Đức Mậu sau đó đã chủ trì hoạt động nghiệp
vụ hải ngoại của Ngân hàng Trung ương và Ngân hàng Trung Quốc trong một thời
gian dài. Ông hiểu rõ như lòng bàn tay về các xu hướng tài chính quốc tế và là
một "chuyên gia" thực sự hiểu về công tác ngoại hối ở Trung Quốc, nếu
như không được thừa kế "phổ hệ" mại bản khổng lồ của gia tộc nhà họ Tập
thì chắc chắn ông sẽ không thể làm được điều này.
Vào tháng
11 cùng năm, Ngân hàng Trung Quốc đã tổ chức đại hội đồng cổ đông để quyết định
người quản lý của cổ phần thương mại và cổ phần chính phủ. Vào thời điểm này, mặc
dù sự kiểm soát của chính phủ đối với Ngân hàng Trung Quốc đã được tăng cường,
nhưng vì cổ phần thương mại vẫn chiếm đa số, nên quyền lãnh đạo vẫn nằm trong
tay cổ đông thương mại. Tập Đức Mậu là người quản lý cổ phần chính phủ của Ngân
hàng Trung Quốc và cũng là người quản lý cổ phần chính phủ của Ngân hàng Giao
thông, xét về khía cạnh vốn thì quyền lực cổ phần chính phủ đã được tăng thêm.
Từ "Ngân hàng Hộ Bộ" đến "Ngân hàng Đại Thanh", rồi lại đến
"Ngân hàng Trung Quốc", có thể thấy tư tưởng nắm giữ cổ phần chính phủ
của gia tộc nhà họ Tập đang không ngừng tiến hóa. Ngoài ra, trong quá trình đó,
họ đã chuyển đổi thành công từ mô hình "mại bản" đến "mại bản
quan liêu", rồi lại đến "quan liêu", họ thực sự đã bước trên một
con đường phát triển đặc sắc, khác hẳn với các thế lực vốn tư nhân.
Thông qua một
loạt cuộc tranh giành cổ phần chính phủ và cổ phần thương mại của Ngân hàng
Trung Quốc, không khó để nhận thấy rằng trong quá trình phát triển cận đại của
ngành ngân hàng Trung Quốc, sự tranh đoạt giữa thế lực vốn quan liêu và thế lực
vốn tư nhân không ngừng leo thang. Mặc dù Trương Gia Ngạo là một nhân vật đình
đám, nhưng thế lực mà ông ta đại diện là phía tư nhân của giới tài phiệt
Giang-Chiết, đằng sau đó là nguồn năng lượng khổng lồ của vốn nước ngoài. Họ hi
vọng sẽ kiểm soát được sức mạnh tài chính của Trung Quốc thông qua nắm giữ cổ
phần thương mại và kiểm soát hơn nữa ngành công nghiệp nước này.
Trong khi
đó thế lực vốn quan liêu mà Tưởng Giới Thạch làm đại diện lại đang nung nấu một
ý đồ mạnh mẽ để kiểm soát hệ thống tài chính Trung Quốc. Ông ta còn đang nắm được
chính quyền, xem ra sẽ nắm chắc phần thắng. Mặc dù thế lực vốn quan liêu không
dám đối diện trực tiếp với thế lực vốn nước ngoài đang đứng đằng sau thế lực vốn
tư nhân, nhưng nó đang siết chặt gọng kìm để thôn tính và nuốt trọn thế lực vốn
tư nhân.
Khó xử nhất
chính là thế lực vốn tư nhân. Họ thiếu đi sự độc lập rõ ràng, hoặc phải dựa vào
các thế lực vốn nước ngoài, cạnh tranh với thế lực vốn quan liêu, hay là ngả
vào lòng thế lực vốn quan liêu, dùng quyền tự chủ để đổi lấy "quyền hoa hồng".
Thế lực vốn tư nhân mang tính thuần túy sẽ không có tương lai ở Trung Quốc, họ
hoặc sẽ bị thôn tính bởi thế lực vốn quan liêu hoặc thế lực vốn nước ngoài, hoặc
là sẽ bị đẩy hoàn toàn ra ngoài cuộc chơi.
Khi thế lực
vốn quan liêu gặp vốn nước ngoài, nó cho thấy sự phụ thuộc rõ ràng. Tưởng Giới
Thạch bắt buộc dựa vào thế lực châu Âu và Mỹ để tiến hành chiến tranh, đặc biệt
là trước áp lực xâm lược ngày càng lớn từ phía Nhật Bản.
Tất nhiên,
vào thời kỳ của "kỷ nguyên" Tưởng Giới Thạch, chính quyền Nam Kinh vừa
được thành lập, thực lực của Ngân hàng Trung ương vẫn còn mỏng yếu và không thể
phát huy được chức năng của một ngân hàng quốc gia. Ngân hàng Trung Quốc và
Ngân hàng Giao thông phải tiếp tục gánh vác các nghiệp vụ vốn thuộc về ngân
hàng trung ương như phát hành tiền tệ, phát hành công trái, tạm ứng nợ quốc
gia… Trên thực tế, Tưởng Giới Thạch vẫn coi hệ thống ngân hàng được kiểm soát bởi
nguồn vốn tư nhân của giới tài phiệt Giang-Chiết là túi tiền của mình, trong
khi đó Ngân hàng Trung Quốc và Ngân hàng Giao thông – hai ngân hàng giàu thực lực
nhất của Trung Quốc vẫn bị kiểm soát bởi nguồn vốn tư nhân của giới tài phiệt
Giang-Chiết.
Tưởng Giới
Thạch và giới tài phiệt Giang-Chiết đã đạt được thỏa thuận, chính phủ quốc dân
sẽ phát hành nợ công, một số ngân hàng lớn do giới tài phiệt Giang-Chiết dẫn đầu
sẽ đứng ra thu mua một phần, và phần còn lại sẽ được ngân hàng chào bán trên thị
trường chứng khoán. Để phục vụ cho công việc này, Ủy ban Bảo quản Quỹ Trái phiếu
đã được thành lập, vị trí chủ tịch sẽ do "người bạn tâm giao" của
Trương Gia Ngạo là Lý Phục Tôn đảm nhận. Còn bản thân Trương Gia Ngạo đã trở
thành tổng giám đốc sau khi tái tổ chức Ngân hàng Trung Quốc vào tháng 10 năm
1928.
Một số nhân
sĩ "có viễn kiến" trong giới tài phiệt Giang-Chiết đã bắt đầu
"đoàn kết chặt chẽ xung quanh chính phủ", khi chính phủ quốc dân dần
dần xóa sổ tất cả các thế lực lớn ở Trung Quốc, các ngân hàng do giới tài phiệt
Giang-Chiết kiểm soát tất nhiên cũng "tiền vào như nước", và các ông
lớn trên "Bàn ăn nhỏ ở biệt phủ nhà họ Trương" cũng kiếm được bộn tiền.
Trong số đó, Ngân hàng Tiết kiệm Thương mại Thượng Hải của Trần Quang Phủ không
chỉ làm tốt công việc bảo lãnh trái phiếu, mà nhờ "mối quan hệ tốt" với
giới ngân hàng Mỹ, nên về cơ bản họ được chịu trách nhiệm về các khoản vay bằng
đô-la của chính phủ quốc dân.
Sau khi Ngân
hàng Trung Quốc được cải tổ, Trương Gia Ngạo đi khảo sát nước ngoài để huy động
vốn ngoại hối và thành lập các tổ chức ở nước ngoài. Đến năm 1934, tổng tài sản
của Ngân hàng Trung Quốc đã đạt 970 triệu đồng. Trong nhiệm kỳ của Trương Gia
Ngạo, chính phủ đã phát hành tổng cộng hơn 2,6 tỷ đồng nợ trong nước.
"Công sức" mà Trương Gia Ngạo bỏ ra cho chính phủ có thể coi là rất
đáng chú ý.
Đến đầu những
năm 30 của thế kỷ XX, hệ thống tài chính của Trung Quốc đã hình thành một sự
cân bằng quyền lực, vốn quan liêu, vốn tư nhân và vốn nước ngoài đằng sau nó đang
tiến tới một "sự hội tụ", chúng nắm giữ cổ phần của nhau, cùng nhau
"phát tài".
Tuy nhiên,
đây chỉ là một màn quá độ ngắn ngủi. Mục tiêu cuối cùng mà Tưởng Giới Thạch
theo đuổi là tập trung quyền lực tài chính.
Nhận xét
Đăng nhận xét