NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG CỦA "PHE ĐỎ" - phần 10

"GỒNG GÁNH NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG" VÀ "TIỀN HỒNG QUÂN" 13 NGÀY

Tháng 10 năm 1934, do gặp bất lợi trong chiến dịch chống "vây tiễu" lần thứ năm, Hồng quân trung ương đã buộc phải rút khỏi căn cứ địa. 14 người của ngân hàng quốc gia, cùng với lực lượng an ninh và gần 200 nhân viên vận chuyển đã mang theo 160 sọt tài sản của ngân hàng trung ương gồm trang sức vàng bạc, tiền mặt lên đường sơ tán.

Tháng 1 năm 1935, trung ương Hồng quân đến đóng quân ở Tôn Nghĩa. Tông Nghĩa là một trọng trấn thương mại ở phía bắc Quỹ Châu, là trung tâm phân phối cho tất cả các loại thổ sản địa phương, là thành phố cỡ trung phồn hoa đầu tiên mà Hồng quân đi qua kể từ khi tiến hành trường chinh.

Các chỉ huy Hồng quân trèo đèo lội suối nhọc nhằn suốt ba tháng qua đã có cơ hội tốt để nghỉ ngơi. Họ đã tận dụng một nơi có nguồn cung dồi dào như Tôn Nghĩa để bổ sung lương thực, mua vật tư y tế và dụng phẩm sinh hoạt, làm công tác chuẩn bị cho các trận chiến trong tương lai. Hầu hết binh sĩ Hồng quân đều mang theo tiền giấy do ngân hàng quốc gia ở khu vực Xô Viết phát hành, trong khi đó bách tính ở Tôn nghĩa – những người đã phải chịu đựng chiến tranh liên miên và sự mất giá của tiền giấy, đã không chấp nhận tiền giấy của Hồng quân. Sau nhiều năm kinh nghiệm ở khu vực Xô Viết, Mao Trạch Dân hiểu rằng để "tiền Hồng quân" giành được lòng tin của người dân thì bắt buộc phải đáp ứng hai điều kiện: thứ nhất là "tiền Hồng quân" phải mua được vật tư và hàng hóa, thứ hai là phải chuẩn bị sẵn một lượng vật tư, hàng hóa tương ứng phía sau tiền giấy.

Đều lưu thông được "tiền Hồng quân" ở Tôn Nghĩa, Mao Trạch Dân đã huy động các thương nhân Tôn Nghĩa tích cực mở cửa hàng để cung cấp cho Hồng quân càng nhiều hàng hóa càng tốt. Đồng thời, ông muốn thiết lập tín dụng cho "tiền Hồng quân". Vào thời điểm đó, trong tay Mao Trạch Dân đã cầm hai con át chủ bài: một là muối và hai là thuốc lá.

Di tích ngân hàng quốc gia ở Tôn Nghĩa
Di tích ngân hàng quốc gia ở Tôn Nghĩa

Năm đó, giới quân phiệt, quan lại và thổ hào của Quý Châu đều tập trung tại Tôn Nghĩa. Những người này đã mở nhiều hàng vải, hàng muối, hàng thuốc lá và tiền trang ở đó. Quân phiệt, địa chủ, quan lại và những kẻ gian thương thông đồng với nhau, thao túng thị trường, tích trữ một lượng lớn muối và thuốc lá trị giá hàng trăm ngàn nhân dân tệ, bán với giá cao trên thị trường. Sau khi đóng quân ở Tôn Nghĩa, Hồng quân đã tịch thu những hàng hóa, vật tư này.

Và thế là Mao Trạch Dân đã bán muối tịch thu được từ đám quân phiệt và thổ hào với mức giá thường, nhưng để mua loại muối ăn giá rẻ này thì phải sử dụng "tiền Hồng quân".

Quần chúng và thương nhân ở Tôn Nghĩa bắt đầu vui vẻ bán hàng hóa của họ và chấp nhận "tiền Hồng quân", sau đó sử dụng "tiền Hồng quân" để mua muối ăn vừa quý vừa rẻ. Để tạo điều kiện cho người dân trao đổi "tiền Hồng quân" cho Hồng quân bất cứ lúc nào, ngân hàng quốc gia đã thiết lập 25 điểm trao đổi tại khu vực trung tâm thương nghiệp Tôn Nghĩa và các trạm đóng quân của bộ đội.

Mức độ tín dụng của "tiền Hồng quân" ngay lập tức bùng nổ và thị trường trở nên thịnh vượng chưa từng thấy. Sau đó, Hồng quân quyết định rút khỏi Tôn Nghĩa vì không thể thành lập căn cứ địa ở nơi đây. Để đảm bảo lợi ích của người dân Tôn Nghĩa sẽ không bị tổn thất vì sự ra đi của Hồng quân, ngân hàng quốc gia đã dán cáo thị tại Tôn Nghĩa, thành lập phòng trao đổi tiền tệ, sử dụng các vật tư như muối, gạo, vải và tiền Quang Dương để đổi lại "tiền Hồng quân" từ tay người dân. Đêm trước khi rút khỏi Tôn Nghĩa, họ đã thức cả đêm để hoàn tất việc sắp xếp, thu hồi toàn bộ "tiền Hồng quân".

Việc ngân hàng quốc gia phát hành và thu hồi "tiền Hồng quân" ở Tôn Nghĩa không chỉ kích hoạt thị trường, đảm bảo nguồn cung của Hồng quân, mà còn bảo vệ uy tín của tiền giấy khu vực Xô Viết, bảo vệ lợi ích của người dân. Họ cho mọi người biết rằng Hồng quân là một đội quân chính nghĩa, luôn bảo vệ lợi ích của quần chúng nhân dân, nhờ vậy đã để lại ấn tượng rất tốt đẹp cho người dân địa phương. Người dân địa phương đều nói rằng, "Hồng quân rất tốt, họ không gây ra bất cứ phiền phức nào cho dân chúng, và 'tiền Hồng quân' rất có giá."

Và thế là ngân hàng quốc gia – đội ngũ chỉ gồm 14 người, chỉ trong vỏn vẹn hơn 10 ngày đã chỉ huy việc phát hành, lưu thông, trao đổi và thu hồi "tiền Hồng quân" ở mọi địa phương với dân số hàng trăm ngàn người như Tôn Nghĩa, không thể không coi đó là một kỳ tích. Họ không chỉ bổ sung nguồn cung vật tư dối dào cho các chỉ huy Hồng quân thông qua việc lưu hành cực kỳ hiệu quả đồng tiền này, mà còn tổ chức thu hồi tiền tệ một cách công bằng cho quần chúng trước khi rút đi. Điều đó đã thể hiện đầy đủ uy tín chính phủ Xô Viết và ngân hàng quốc gia, thiết lập trong tâm trí người dân một hình ảnh tốt đẹp của Đảng Cộng sản và Hồng quân.

Trích "Chương 4, Chiến tranh tiền tệ - phần 3 - Biên giới tiền tệ - Nhân tố bí ẩn trong các cuộc chiến kinh tế, Song Hong Bing"

Nhận xét