BẢN VỊ VẬT GIÁ PHỔ RỘNG: LỰA CHỌN THAY THẾ CHO NHÂN DÂN TỆ
Hoàn cảnh
nan giải của nhân dân tệ bắt nguồn từ sự định vị sai lệch bản vị tiền tệ. Nhân
dân tệ nên và phải lấy sự phát triển của nền kinh tế Trung Quốc làm điểm khởi đầu
cơ bản. Đồng đô-la hoặc bất kỳ ngoại tệ nào đều không được phép gây ra những ảnh
hưởng nghiêm trọng đến giá trị của nhân dân tệ. Nếu trong những năm 1930, Bắc Hải
tệ do khu vực căn cứ địa Sơn Đông phát hành có thể sử dụng vật tư làm tài sản
thế chấp và thực hiện đổi mới tài chính, từ đó ổn định vật giá, thúc đẩy nền
kinh tế phát triển thịnh vượng và tăng cường đáng kể sức mạnh kinh tế của khu vực
căn cứ địa. Nếu như những năm 50 của thế kỷ XIX, việc phát hành nhân dân tệ có
thể hoàn toàn tránh khỏi việc liên kết với bất kỳ ngoại tệ nào, áp dụng “bản vị
vật giá”, giúp vật giá ổn định ở mức cao và kinh tế phục hồi nhanh chóng, vậy
thì ngày nay, chẳng có lý do gì mà đồng nhân dân tệ không thể thực hiện những đổi
mới sáng tạo hơn và bước trên con đường phát hành tiền tệ hoàn toàn khác biệt với
Mỹ và phương Tây.
Đồng tiền
pháp định của chính phủ quốc dân trong những năm 1930 đã sử dụng “bản vị tỷ giá
hối đoái” – liên kết với đồng bảng Anh và đô-la, từ đó đánh mất quyền định giá
tiền tệ. Ngân hàng Trung ương của chính phủ quốc dân chỉ có thể “nhìn sắc mặt”
của Anh và Mỹ để hành động. Họ bắt buộc phải dự trữ một lượng lớn bảng Anh và
đô-la nhằm đảm bảo ổn định của tỷ giá hối đoái. Sự thật đã chứng minh rằng
phương thức này không khả thi.
Nguyên tắc
tối cao của bản vị tiền tệ của một quốc gia là đảm bảo “sự ổn định giá cả”, từ
đó phục vụ cho cuộc sống của người dân và sự phát triển ổn định của nền kinh tế.
Tất nhiên, sự ổn định vật giá ngày nay đã khác rất nhiều so với những năm 1950.
Vào thời điểm đó, tiền lương và mức độ tiền tệ hóa các nguồn lực xã hội của người
dân rất thấp, mối quan tâm chung của mọi người là giá của nhu yếu phẩm như gạo,
dầu, muối và chất đốt.
Trong xã hội
hiện đại, thu nhập và tài sản của người dân đã tăng lên rất nhiều, những mặt
hàng mà người dân quan tâm không còn là thực phẩm và nhu yếu phẩm, họ quan tâm
nhiều hơn đến giá cả tài sản và giá của các dịch vụ xã hội như chăm sóc y tế,
giáo dục và chăm sóc người già. Và phần chính yếu của nguồn cung tiền mới không
trực tiếp rót vào thị trường tiêu dùng để tiến hành thu mua điên cuồng. Nó chắc
chắn sẽ chảy vào thị trường tài sản hoặc dịch vụ xã hội, bởi dòng tiền nếu
không được tiêu thụ thì chắc chắn sẽ được dùng để đầu tư.
Một hệ thống
tiền tệ luôn chú trọng đến lợi ích và phúc lợi của người dân thì cần phải lấy sự
ổn định của “vật giá phổ rộng” làm chuẩn mực cho phát hành tiền tệ, thực hiện hệ
thống bản vị “vật giá phổ rộng” của đồng nhân dân tệ. Chỉ khi công chúng thấy rằng
giá bánh mì, sữa, rau củ và thịt lợn ngày nay vẫn tương đương với 10 năm sau,
và giá của tài sản và dịch vụ xã hội như bất động sản, giáo dục, chăm sóc y tế,
lương hưu cơ bản ổn định, lợi ích của họ mới có thể được đảm bảo hiệu quả, và
loại tiền tệ như vậy chắc chắn sẽ giành được sự tin tưởng của người dân.
“Vật giá phổ
rộng” có thể dựa trên mức giá của các loại tài sản mà người dân quan tâm nhất
(như bất động sản, cổ phiếu, vàng và bạc, v.v.), giá dịch vụ xã hội (y tế, giáo
dục, lương hưu, v.v.) và giá cả cuộc sống hằng ngày (như chỉ cố CPI hiện tại),
để thực hiện lấy mẫu theo danh mục và khu vực, thiết lập các hệ số trọng yếu
khác nhau và do Cục Thống kê công bố định kỳ. Hoạt động tiền tệ của Ngân hàng
Trung ương có thể điều chỉnh xung quanh chỉ số “vật giá phổ rộng” này.
Chỉ khi giải
quyết được nguyên tắc bản vị của nhân dân tệ, các vấn đề khác mới có thể ổn thỏa.
Việc đồng
nhân dân tệ liên kết với đồng đô-la gây ra một vấn đề nan giải, đó là dự trữ
ngoại hối khổng lồ. Trên thực tế, không có “luật” nào yêu cầu sử dụng dự trữ
ngoại hối làm tài sản thế chấp để phát hành nhân dân tệ. Cắt đứt mối quan hệ trực
tiếp giữa ngoại hối và phát hành nhân dân tệ có thể giải quyết hoàn toàn vấn đề
nguồn vốn ngoại hối. Điều đó đòi hỏi tinh thần dám nghĩ dám làm và sự tinh tường
trong việc đổi mới tài chính.
Nếu thành lập
một “Quỹ Bình ổn Ngoại hối” để phát hành “trái phiếu ngoại hối” đặc biệt dựa
trên tín dụng quốc gia và huy động nguồn vốn nhân dân tệ, vậy thì tại thị trường
ngân hàng Trung Quốc, nó sẽ thay thế ngân hàng trung ương, đóng vai trò là “người
mua cuối cùng”. Như vậy, nó sẽ cắt dòng chảy ngoại hối vào bảng cân đối kế toán
của ngân hàng trung ương, chấm dứt tình trạng gia tăng đáng kể của tiền tệ cơ sở
với mục đích duy nhất là thu mua ngoại hối. Đồng thời, “trái phiếu ngoại hối”
cũng có thể làm phong phú thêm thị trường trái phiếu, cung cấp các lựa chọn đầu
tư mới cho các công ty bảo hiểm, ngân hàng, quỹ và các tổ chức khác.
Trách nhiệm
chính của “Quỹ Bình ổn Ngoại hối” bao gồm: can thiệp thị trường trong trường hợp
khẩn cấp liên quan đến ngoại hối, điều chỉnh và ổn định tỷ giá dựa theo nhu cầu
thương mại. Với tư cách là trung tâm phân phối ngoại hối lớn nhất, quỹ tiến
hành cho các tổ chức có nhu cầu ngoại hối vay nợ, miễn là tiền thu được từ khoản
vay lớn hơn chi phí phát hành “trái phiếu ngoại hối” thì tự khắc sẽ có lãi. Bản
thân Quỹ Bình ổn Ngoại hối sẽ không thực hiện đầu tư ngoại hối trực tiếp. Công
việc này có thể được “out-source” (giao ngoài) cho Tập đoàn Đầu tư Trung Quốc,
hoặc các tổ chức đầu tư ngoại hối mới thành lập khác, thậm chí có thể tiến hành
đấu thầu tổ chức trên phạm vi toàn thế giới. Nó chỉ liên hệ với các công ty quản
lý đầu tư ngoại hối với tư cách là người cho vay.
Nguồn vốn
ngoại hối hiện đang tồn tại của ngân hàng trung ương có thể được xử lý dần dần
theo từng đợt thông qua việc thay thế tài sản. Ví dụ, nhà nước Trung Quốc muốn
phát triển mạnh mẽ các tổ chức vệ sinh dịch tễ nhằm cải thiện triệt để các vấn
đề điều trị y tế ở thành thị và nông thôn, vậy thì Bộ Y tế có thể ủy thác cho
“Quỹ Sự nghiệp Y tế” phát hành trái phiếu y tế, huy động vốn phát triển mạnh mẽ
các tổ chức vệ sinh dịch tễ trên toàn quốc. Tương tự như vậy, có thể sử dụng
các loại trái phiếu mới như “Trái phiếu đổi mới quốc gia”, “Trái phiếu thúc đẩy
việc làm”, “Trái phiếu chấn hưng doanh nghiệp vừa và nhỏ”, “Trái phiếu thuê nhà
giá rẻ”, “Trái phiếu dự trữ nguồn lực quốc gia”… để thay thế tài sản ngoại hối
của Ngân hàng Trung ương, nguồn ngoại hối thu về có thể dùng tiến hành việc nhập
khẩu các thiết bị y tế tiên tiến hỗ trợ công tác vệ sinh dịch tễ, mua bằng sáng
chế công nghệ hỗ trợ công cuộc đổi mới và tạo việc làm, mua công nghệ bảo vệ
môi trường và tiết kiệm năng lượng cải thiện chất lượng và bảo vệ môi trường
nhà ở.
Ngoài ra,
sau khi thay thế nhiều tài sản ngoại hối bằng các tài sản tương tự, không cần
thiết phải đi ra nước ngoài để đầu tư vào tài sản tài chính, những nguồn ngoại
hối này có thể được sử dụng để mua lại vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp có vốn
nước ngoài đang làm ăn rất có lãi ở Trung Quốc. Từ khi cải cách mở cửa, nhiều
doanh nghiệp có vốn nước ngoài đã hình thành nên một thế lực độc quyền mạnh mẽ
trong các ngành công nghiệp chủ chốt của nên kinh tế. Về lâu về dài, đây chắc
chắn không phải là một điềm lành đối với Trung Quốc.
Thay vì đầu
tư vào những nơi xa lạ ở nước ngoài, chẳng thà đầu tư vào vốn chủ sở hữu của
các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ngay tại khu vực bản địa vốn đã quá đỗi
quen thuộc. Không có bất cứ trở ngại nào đối với môi trường đầu tư, chính sách
pháp lý và sự giám sát của chính phủ. Ưu điểm của việc này là các doanh nghiệp
nước ngoài đã hình thành thị trường độc quyền và có lợi nhuận rất cao. Nếu đầu
tư vốn họ sẽ có xác suất thành công cao. Nói thẳng ra chính là tiến hành “phân
quyền phân lợi” với họ, vừa đảm bảo đầu tư dự trữ ngoại hối, vừa thực hiện hiệu
quả quá trình quản lý giám sát tình trạng lũng đoạn thị trường của các doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Còn việc các công ty này có “cam tâm tình nguyện”
nhượng lại vốn chủ sở hữu hay không, phụ thuộc vào khả năng đàm phán thương mại
và định hướng của chính phủ. Thông thường, “vuốt mặt thì vẫn phải nể mũi”, chỉ
cần chính phủ hạ quyết tâm thì chẳng có thương vụ nào là không thể đàm phán. Nếu
đã hội tụ đủ các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” mà vẫn thất bại, vậy
thì phải dẹp bỏ ý tưởng về một quỹ dự trữ ngoại hối đầu tư vào vốn cổ phần và
tài sản tài chính ở nước ngoài càng sớm càng tốt. Bởi lẽ ngay cả các tài sản tốt
trong nước còn chẳng thu mua nổi, vậy mà có thể mua những tài sản tốt ở hải ngoại
hay sao?
Khi dự trữ
ngoại hối từng bước được thay thế trong tài sản của Ngân hàng Trung ương, dự trữ
phát hành của nhân dân tệ sẽ dần thay thế nguồn tài sản bằng đồng đô-la, vốn
đang ngày càng mất giá, để trở thành một lực đẩy sản xuất mới nổi cho các ngành
công nghiệp trọng điểm và sự nghiệp dân sinh. Đồng nhân dân tệ sẽ ngày càng
tích hợp trơn tru với sự phát triển kinh tế tự thân của Trung Quốc, thực sự đạt
đến nguyên tắc tối cao là “vì dân phục vụ”, dần dần giảm sự phụ thuộc vào ngoại
tệ, có sự độc lập và tự chủ trong phát hành đồng tiền này.
Nhận xét
Đăng nhận xét