NGÔ CÁP KHANH VÀ TƯỞNG GIỚI THẠCH: NHỮNG CÂU CHUYỆN KHÔNG THỂ KHÔNG KỂ
Ngô Cáp Khanh là một nhân vật có thể hô mưa gọi gió ở Bến Thượng Hải và là một trùm sò tài chính danh bất hư truyền. Người đàn ông này là đại diện mại bản của ngân hàng Hà Lan, đồng thời ông ta cũng điều hành một hệ thống tiền trang, ngân hàng đầu tư, thành lập các công ty vận chuyển, mối quan hệ xã hội cực kỳ sâu rộng, ngay cả Hoàng Kim Vinh, Đỗ Nguyệt Sinh cũng phải tôn ông ta là tiền bối, thậm chí những người nước ngoài trong khu tô giới cũng hết sức nể vì.
Ngân hàng Hà Lan có một vị trí hết sức đặc biệt trong bản đồ các chủ ngân hàng quốc tế. Người sáng lập của nó là gia tộc ngân hàng Do Thái lâu đời – gia tộc Mạnh Đức Huy. Mạnh Đức Huy, Sassoon và Rothschild đều thuộc tầng lớp người Do Thái Sefadi. Vào những năm 90 của thế kỷ XV, làn sóng bài Do Thái bỗng trỗi dậy ở Tây Ban Nha. Gia tộc Rothschild phải sống lưu vong ở Đức và theo nghiệp cũ, sau đó họ trở thành chủ ngân hàng của hoàng gia Đức. Gia tộc Sassoon thì tới Trung Đông và trở thành thế lực cai quản tài chính của Baghdad. Gia tộc Mạnh Đức Huy thì chạy sang Hà Lan và khởi xướng thành lập Ngân hàng Hà Lan và Công ty Đông Ấn Hà Lan.
Năm 1640, sau cuộc cách mạng tư sản Anh, gia tộc Mạnh Đức Huy đã tiến quân vào thủ phủ tài chính London và tham gia thành lập Ngân hàng Anh và Công ty Đông Ấn Anh. Trong thời đại Victoria, họ được gọi là "Người Do Thái yêu thích của Nữ hoàng", trở thành chủ ngân hàng hoàng gia đáng tin cậy nhất của vương thất Anh. Năm 1812, gia tộc Mạnh Đức Huy đã liên hôn với gia tộc Rothschild và phụ trách giao dịch đầu tư chứng khoán cho gia tộc Rothschild. Hai nhà đã kết thành một liên minh "môi hở răng lạnh", hết sức bền chặt. Trong Thế chiến II, toàn bộ các khoản đầu tư của gia tộc Rothschild ở lục địa châu Âu được quản lý bởi ngân hàng Hà Lan của gia tộc Mạnh Đức Huy. Cho đến tận ngày nay, trụ sở tại Hồng Kông của gia tộc Rothschild vẫn được đặt tên là "Ngân hàng Hà Lan-Rothschild".
Ngô Cáp Khanh đã làm việc cho một gia tộc ngân hàng như vậy trong suốt 30 năm, tận tâm tận lực, tận chức tận trách, thậm chí nữ hoàng Hà Lan – người không biết gì về phong tục tập quán ở Trung Quốc, đã ban tặng cho ông ta một chiếc đồng hồ hoàng gia để biểu dương công trạng.
Tổng thương hội Thượng Hải được Ngô Cáp Khanh thành lập có lực lượng vũ trang riêng và đóng vai trò chủ lực trong chiến dịch "Quang phục Thượng Hải" trong Cách mạng Tân Hợi. Vào thời điểm đó, nhóm vũ trang thương đoàn này đã tấn công trụ sở văn phòng hành chính Đạo Huyện ở Thượng Hải, sau đó chiếm giữ Cục Chế tạo Giang Nam. Tổng thương Hội Hải dưới sự kiểm soát của Ngô Cáp Khanh cũng cung cấp 1,8 triệu lạng bạc cho Phủ Đô đóc Quân đồng minh Thượng Hải được thành lập sau đó, và huy động tổng cộng 3 triệu lạng bạc.
Vào cuối năm 1916, với đầu óc kinh tế hết sức nhạy bén của mình, để gây quỹ cách mạng, Tôn Trung Sơn đã thảo luận với Ngô Cáp Khanh và những người khác để thành lập một sàn giao dịch chứng khoán ở Thượng Hải nhằm kinh doanh chứng khoán, sợi hoa, vàng bạc, ngũ cốc, lông thú, v.v… và gửi đơn đăng ký tới Bộ Nông thương của chính phủ Bắc Dương. Tuy nhiên, quân phiệt Bắc Dương vẫn giữ tâm thái nghi kỵ và hoài nghi đối với "Tôn đại pháo", dẫn đến tâm lý chung là "phản đối bất cứ đề xuất nào mà Tôn Trung Sơn đưa ra", nên họ đã cự tuyệt phê chuẩn, lại cộng thâm bối cạnh kinh tế ảm đạm thời bấy giờ, nên việc này đã bị gác lại.
Sau đó, chính Tưởng Giới Thạch đã thúc đẩy lại tiến trình này.
Trong những năm đầu, Tưởng Giới Thạch đã đi theo lãnh đạo của đồng minh hội Thượng Hải – Trần Kỳ Mỹ để thực hiện cuộc cách mạng chống triều đại nhà Thanh, khi Đồng minh Hội công chiếm Cục Chế tạo Giang Nam – nơi quân Thanh đang cố thủ. Tưởng Giới Thạch và Trần Kỳ Mỹ đã cùng nhau vào sinh ra tử, kề vai sát cánh nơi chiến trường, sau đó hai người đã trở thành huynh đệ và có mối giao tình hết sức thân thiết với nhau. Trần Kỳ Mỹ là tâm phúc số một của Tôn Trung Sơn, sau khi cách mạng thành công, Trần Kỳ Mỹ nhậm chức Đốc quân Thượng Hải. Ngô Cáp Khanh làm cố vấn tài chính cho Trần Kỳ Mỹ và huy động một lượng lương hưởng khổng lồ để giúp ông ta duy trì hoạt động. Vì mối quan hệ đặc biệt với Trần Kỳ Mỹ, nên Tưởng Giới Thạch cũng rất thân thiết với Ngô Cáp Khanh. Sau đó, Trần Kỳ Mỹ bị ám sát và Tưởng Giới Thạch lập tức mất đi chỗ dựa đáng tin cậy.
Ý tưởng của Tôn Trung Sơn về việc sử dụng sàn giao dịch chứng khoán để gây quỹ cho cách mạng có thể nói là hết sức thức thời. Cả cách mạng và chiến tranh đều cần đến tiền, thậm chí là rất nhiều tiền. Khi Tưởng Giới Thạch được tổ chức bổ nhiệm để tiếp tục thúc đẩy việc xây dựng Sở Giao dịch, ông ta ngay lập tức tìm thấy hướng đi cho sự nghiệp của mình. Đầu tiên, ông tổ chức một xã đoàn bí mật gọi là "Hiệp tiến xã" tại Thượng Hải cùng với người bạn cũ là Đới Quý Đào, Trần Quả Phu – cháu trai của Trần Kỳ Mỹ, Trương Tĩnh Giang – tài phiệt vùng Giang – Chiết và những người khác để tiến hành công việc lập kế hoạch cụ thể ở Thượng Hải, sau đó nhờ Ngô Cáp Khanh lôi kéo cộng đồng doanh nghiệp ở Thượng Hải đề xuất lên Bộ Nông thương Bắc Kinh để thành lập Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải.
Vào ngày 1 tháng 7 năm 1920, sàn giao dịch tổng hợp đầu tiên ở Trung Quốc – Sở Giao dịch Vật phẩm Chứng khoán Thượng Hải, chính thức khai trương. Chủ tịch hội đồng quản trị là Ngô Cáp Khanh. Các mặt hàng giao dịch là chứng khoán, bông, sợi bông, vải, vàng, bạc, ngũ cốc, dầu, lông thú v.v.. Cùng ngày, tờ Thân báo tại Thượng Hải đã đăng một quảng cáo: "Đại diện môi giới của Sở Giao dịch Vật phẩm Chứng khoán Thượng Hải (số 54) – Trần Quả Phu khai triển dịch vụ thay mặt khách mua bán chứng khoán và bông, nhiệt liệt hoan nghênh chư vị khách quý. Văn phòng: Phòng 80, tầng 3, Số 1, Đường Tứ Xuyên. Điện thoại: Sở Giao dịch số 54."
Văn phòng môi giới số 54 này chính là "Hằng Thái hiệu" mà Tưởng Giới Thạch thành lập, còn các nghiệp vụ mua bán cụ thể được Trần Quả Phu đảm trách. Phạm vi kinh doanh của "Hằng Thái hiệu" là thay mặt khách hàng mua và bán các loại chứng khoán và sợi bông khác nhau, với tổng số vốn là 35.000 đồng bạc và tổng cộng 35 loại cổ phiếu. Tưởng Giới Thạch có 4 loại cổ phiếu trong đó. Sau đó, công việc đầu cơ của Tưởng Giới Thạch thất bại, bị người ta kéo đến đòi nợ, chính Ngô Cáp Khanh đã giới thiệu ông ta cho đầu sỏ xã hội đen Hoàng Kim Vinh, trở thành "môn hạ" của Hoàng Kim Vinh. Sau đó Hoàng Kim Vinh đã đứng ra thanh toán các khoản nợ của Tưởng Giới Thạch và bỏ tiền chu cấp để ông ta đi xuống phía nam tìm gặp Tôn Trung Sơn.
Dưới làn sóng của cuộc cách mạng vĩ đại, ưu tiên hàng đầu của các chủ ngân hàng quốc tế là huy động tầng lớp mại bản Trung Quốc để dập tắt cách mạng Trung Quốc. Vào tháng 3 năm 1927, tầng lớp lao động Thượng Hải đã tổ chức một cuộc nổi dậy vũ trang dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Sau khi giải phong Thượng Hải, Đại sứ Anh tại Mỹ đã ngay lập tức nói với Ngoại trường Mỹ Kellogg rằng: "Chúng tôi không thể rút khỏi Thượng Hải, thế đặc quyền và địa vị của chúng ta tại cảng thương mại sẽ hoàn toàn mất đi và chính phủ của chúng tôi sẽ xem xét mọi nỗ lực để bảo vệ khu vực tô giới Thượng Hải – vốn là trọng tâm của lợi ích của Anh. Chúng tôi nồng nhiệt chào đón Mỹ hợp tác trong tất cả các khía cạnh tại Thượng Hải và Nam Kinh."
Ngay tháng 3 năm 1927, để bảo vệ "tô giới Thượng Hải – khu vực tập trung lợi ích của các chủ ngân hàng quốc tế", đã có khoảng 17.000 lính Anh, hơn 4.000 quân Nhật, khoảng 3.500 lính Mỹ và 2.500 lính Pháp tập trung tại Thượng Hải, cùng với lực lượng vũ trang "Vạn quốc thương đoàn" của Cục Công nghiệp và tuần bổ, tổng quân số của chủ nghĩa đế quốc là khoảng 30.000 người.
Đồng thời, các chủ ngân hàng quốc tế mưu sâu kế hiểm cũng biết rằng, để đối phó với người dân Trung Quốc đang được truyền cảm hứng từ sự nhiệt tình yêu nước của cách mạng vĩ đại, việc can thiệp trực tiếp một cách thô bạo sẽ phải trả một cái giá rất đắt, lợi bất cập hại. Để ổn định quyền lợi của họ ở Trung Quốc, vẫn cần phải dựa vào người đại diện trực tiếp của các chủ ngân hàng quốc tế tại Trung Quốc – giai cấp mại bản.
Tại thời điểm này, nhu cầu lãi suất lớn nhất của các nhà đồng hành Trung Quốc là yêu cầu quyền lực từ các chủ ngân hàng quốc tế.
Vào thời điểm này, nhu cầu lợi ích lớn nhất của giai cấp mại bản lại nằm ở việc đòi hỏi quyền lợi với các chủ ngân hàng quốc tế. Lợi ích tại Trung Quốc của các chủ ngân hàng quốc tế tập trung tại khu vực tô giới công cộng Thượng Hải, quyền lực tối cao của tô giới lại nằm trong tay Cục Công nghiệp Tô giới, Do vị trí đặc biệt của khu vực tô giới nên rất nhiều nhân vật "đại mại bản", tài phiệt vùng Giang-Chiết đều định cư tại đây và phải nộp các loại thuế chương cho Cục Công nghiệp. Thế nhưng, "nô tài" thì không được phép ngồi chung mâm cỗ với "chủ nhân" của mình. Những nhân vật đại mại bản và tài phiệt này căn bản chẳng có chỗ trong Cục Công nghiệp, chính vì tình cảnh "triều trung vô nhân" đó nên lợi ích của họ rất khó được đảm bảo. Theo nguyên tắc cộng hòa "không có đại diện, không nộp thuế" của giai cấp tư sản, nên từ lâu giai cấp mại bản này đã vô cùng bất mãn.
Vào ngày 18 tháng 3 năm 1926, các thành viên hội đồng quản trị Cục Công nghiệp Tô giới Thượng Hải và một số nhân vật tư sản Trung Quốc đã có một bữa ăn tối tại khách sạn Đại Hoa. Theo truyền thống Trung Quốc, họ cùng nhau giải quyết các vấn đề trên bàn ăn. Sự kiện này được gọi là "một cột mốc khác trong lịch sử Thượng Hải… việc triệu tập một hội nghị như vậy có thể nói là lần đầu tiên trong lịch sử của thành phố này." Thay mặt các đồng nghiệp người Anh và Nhật Bản, đại diện hội đồng quản trị phía Mỹ đã phát biểu rằng: "Chúng ta với vai trò là 'Đông đạo chủ' của chư quân, nay được thưởng thức một bữa tiệc chào đón trứ danh mang đậm phong vị Trung Quốc, thực lòng cảm thấy vô cùng vinh hạnh. Cùng dự tiệc với chúng ta ngày hôm nay còn có đông đảo đại diện khác nhau, có thể nói họ đang nắm trong tay quyền chỉ đạo và quy phạm những lực lượng có sức mạnh khổng lồ mà người đời phải kiêng nể và kinh thán."
 |
| Huy hiệu của Cục Công nghiệp Tô giới Công cộng Thượng Hải |
Feixin, chủ tịch hội đồng quản trị của Cục Công nghiệp Tô giới Công cộng Thượng Hải – người đã có bài phát biểu quan trọng tại bữa tiệc tối, đã đi thẳng vào chủ đề: Đối mặt với khí thế cao vút của lực lượng cách mạng, việc "nghĩ ra các biện pháp đối phó" là rất cần thiết. Nếu sử dụng vũ lực thì "có thể sớm dẫn đến một tình huống quốc tế cực kỳ nghiêm trọng". "Giai cấp công nhân Thượng Hải dường như sẽ trở thành vật hi sinh của 'bên thứ ba' (ám chỉ Đảng Cộng sản Trung Quốc). 'Bên thứ ba' này đã dụ dỗ họ phá hoại an ninh của các công xưởng, nhà máy. Vậy tại sao không tận dụng sự nhẹ dạ đến mức cực đoan này của tầng lớp lao động Trung Quốc để bảo vệ lợi ích của chính họ cũng như lợi ích của chúng ta? Tại sao không thiết lập một kiểu lãnh đạo khác hoàn toàn với kiểu lãnh đạo mà họ đã quen thuộc? Chí ít họ phải ngoan ngoãn phục tùng với kiểu lãnh đạo mới này, giống như họ đã ngoan ngoãn phục tùng với bất kỳ kiểu lãnh đạo nào khác… Ý tôi là, cần phải có một số nhân sĩ giống như những người đang tụ họp ở đây tối nay (để lãnh đạo họ)."
Ngô Cáp Khanh ngay lập tức đứng dậy và trả lời: "Chúng tôi (giới thương nhân Trung Quốc có mặt tại đây) rất ý thức về tình huống rất căng thẳng này. Chúng tôi hoàn toàn không quá lời khi nói rằng chỉ cần một mồi lửa nhỏ là lập tức sẽ bùng lên một đám cháy không thể dập tắt… Vì lợi ích chung của chúng ta, chúng ta bắt buộc phải dùng tất thảy biện pháp để chống lại nó (cách mạng)." Thời gian không còn nhiều, việc phó mặc cho vận mệnh an bài sẽ cực kỳ nguy hiểm." Điều quan trọng nhất đối với chúng ta bây giờ là tích hợp công tác sơ bộ của địa phương với hành động chung của quốc gia và quốc tế, để những vấn đề lớn của chúng ta có thể được giải quyết nhanh chóng và thỏa đáng nhất." Ngay sau đó, Ngô Cáp Khanh đã thay đổi giọng điệu, "nhưng thẳng thắn mà nói, chúng tôi không muốn có được nó bằng bất cứ giá nào." Người nước ngoài phải phần nào nhận ra các nguyên tắc liên quan đến phạm trù "bình đẳng chủng tộc" và "chủ quyền". Đặc biệt là bây giờ, họ cần phải để giai cấp tư sản Trung Quốc tham gia vào chính quyền Thượng Hải.
Ba tuần sau đó, cuộc họp thường niên của Hiệp hội những người nộp thuế nước ngoài tại khu vực tô giới công cộng Thượng Hải đã thông qua văn kiện cho phép người Trung Quốc tham gia vào tòa thị chính, và lần đầu viên hội đồng quản trị tô giới công cộng Thượng Hải đã có ba thành viên người Hoa tham gia. Kể từ đó, bản thân Ngô Cáp Khanh đã luôn nắm chắc một vị trí trong hội đồng quản trị của Cục Công nghiệp Tô giới Công cộng Thượng Hải. Trong số những thành viên hội đồng quản trị người Hoa còn có cả Ngân hàng Kỳ Hạm – đại diện cho phe tài phiệt vùng Giang-Chiết, Từ Tân Lực – tổng giám đốc kiêm thường vụ hội đồng quản trị của Ngân hàng Chiết Giang Hưng Nghiệp. Đây rõ ràng là một vụ mua bán.
Đối với các chủ ngân hàng quốc tế đang nóng lòng trấn áp cách mạng Trung Quốc mà nói, một nhân vật tinh thông sự vụ, lão mưu thâm toán như Ngô Cáp Khanh rõ ràng là một nhân vật thích hợp để đứng ra "phỏng vấn" Tưởng Giới Thạch.
Nhận xét
Đăng nhận xét