MITSUI CHỐNG ĐỐI THIÊN HOÀNG, RƠI VÀO "BẪY KIẾM LỜI CHÊNH LỆCH ĐÔ-LA"
Nếu Nhật Bản
đi theo thể chế chính phủ cộng hòa, Mitsui và Mitsubishi chắc chắn sẽ là ứng cử
viên cho chức tổng thống.
Mitsui từng
ủng hộ Thiên Hoàng, và Thiên Hoàng cũng không bạc đãi Mitsui. Sau công cuộc Duy
Tân Meiji, sự trỗi dậy nhanh chóng của gia tộc tài phiệt Mitsui sẽ là không thể
nếu như họ không nhận được sự hỗ trợ từ phía chính phủ.
Năm 1888,
Chính phủ Meiji đã đấu giá công khai mỏ than Michi và các đơn vị thầu bao gồm bốn
công ty tư nhân. Họ đều vận động hành lang để giành được thương vụ lớn này. Bộ
trưởng Bộ Tài chính Matsukata đã quyết định rằng giá đấu thầu không được dưới
4,5 triệu yên. Nếu không được, ông sẽ từ chức và nội các có thể bị giải thể.
Mitsui quyết
tâm giành được mỏ than Michi, vì vậy họ đã tìm tới cố vấn hàng đầu của Mitsui,
"trùm sò" trong chính giới là Inoue Kaoru để móc nối quan hệ. Inoue
đã sáp nhập công ty sản phẩm của riêng mình với Mitsui để tạo thành "Công
ty Sản phẩm Mitsui". Hai bên đã có mối liên kết không thể tách rời. Sau
khi Inoue móc nối quan hệ với các cơ quan chính phủ, mỏ than và Ngân hàng Mitsui,
thì đã tổ chức các cuộc đàm phán bí mật để hoàn tất các điều khoản chi tiết.
Sau đó, chính phủ bất ngờ thông báo rằng mỏ than Michi đã được bán cho ông
Sasaki – một nhân vật chẳng biết từ đâu xuất hiện với giá 4,55 triệu yên. Tất
nhiên, Sasaki đại diện cho Mitsui. Sau đó, Mitsui đã giành được mỏ than Michi với
khoản tiền trả trước vỏn vẹn 1 triệu yên và thanh toán số dư còn lại trong 15
năm.
Chưa đầy một
năm sau khi mua lại mỏ than Michi, Mitsui không chỉ thu hồi được số vốn 4,55
triệu yên, mà còn thu về rất nhiều lợi nhuận. Theo ước tính chi tiết, mỏ than
có thể khai thác trong 50 năm, và mang lại cho Mitsui khoản lợi nhuận 450 triệu
yên, gấp 400 lần khoản đầu tư 1 triệu yên tiền ban đầu. Đây có thể coi là vụ
"thất thoát tài sản nhà nước" lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản!
Hoạt động
thành công của mỏ than Michi không thể tách rời Dan Takuma – một thiên tài kỹ
thuật trở về từ nước ngoài được Mitsui giữ lại với mức lương cao. Dan Takuma tốt
nghiệp Học viện Công nghệ Massachusetts. Sau khi nhậm chức, ông đã không phụ lại
sự kỳ vọng và sử dụng công nghệ bơm quy mô lớn vừa học ở nước ngoài để giải quyết
vấn đề thoát nước mỏ than, giúp gia tăng đáng kể sản lượng than. Nhờ tài năng
quản lý và kỹ thuật thiên bẩm của Dan Takuma, lợi nhuận của mở than Michi đã vượt
qua Ngân hàng Mitsui và ngang bằng với Công ty Sản phẩm Mitsui. Mỏ than Michi
được mệnh danh là "két an toàn cầm tay của Mitsui". Dan Takuma cũng
nhanh chóng vươn lên vị trí chủ tịch của Mitsui và chễm chệ ngồi vào ngôi vị
"hoàng đế làm thuê" của Nhật Bản với mức lương hằng năm lên tới
300.000 yên. Thật không may, cuộc đời huy hoàng của ông đã kết thúc đột ngột vì
"bẫy kiếm lời chênh lệch đô-la".
Với việc
mua lại thành công mỏ than Michi, trọng tâm hoạt động của Mitsui đã chuyển từ
ngành thương mại và tài chính sang ngành công nghiệp. Sau Chiến tranh Giáp Ngọ
1894-1895 và Chiến tranh Nga-Nhật, nó dần trở thành một tập đoàn tư bản độc quyền.
Sau khi Thế chiến I kết thúc, họ đã trở thành một trùm tài phiệt mà thế lực
phân bố khắp các ngành nghề.
Thời báo
New York năm 1922 từng
mô tả về Mitsui như sau: Chưa bao giờ có một tổ chức như vậy trong nền văn minh
phương Tây. Gia tộc Rothschild – những người vốn chỉ tham gia vào ngành tài
chính sẽ trở nên rất đỗi bình thường nếu so sánh với thể lực tài phiệt Mitsui. Mitsui
là tập đoàn giàu nhất thế giới phương Đông, họ kiểm soát các mỏ quặng, ngân
hàng, đường sắt, vận chuyển, nhà máy và công ty thương mại. Đối với người dân
Nhật Bản, câu nói "Giàu như Mitsui" có nghĩa là sự giàu có vô hạn, giống
như giấc mơ của người Mỹ là "Giàu như Rockefeller".
Các thế lực
tài phiệt khổng lồ không chỉ kiểm soát huyết mạch kinh tế của đất nước, mà còn
thông đồng với các nguyên lão, quan lại và lãnh chúa, thao túng các đảng phải
chính trị và thao túng chính quyền. Vào thời điểm đó, các đảng phải chính trị lớn
ở Nhật Bản ở phía sau luôn có "Thần tài" của riêng họ. Nguyên lão của
Rikken Seiyukai – Inoue Kaoru, được biết đến như là "thủ quỹ lớn của Mitsui".
Các nhân vật cốt lõi là Taro Yamamoto và Mori có quan hệ mật thiết với tài phiệt
Mitsui, trong khi chủ tịch Đảng Cải tiến Otaki Shigeki và chủ tịch Đảng Lập hiến
Kato Takaaki lại có mối quan hệ mật thiết với tài phiệt Mitsubishi. Thậm chí
Kato Takaaki còn trở thành con rể của người sáng lập Mitsubishi, Iwasaki. Kể từ
cuối thế kỷ XIX, những nhân vật này là những chính trị gia tích cực của Nhật Bản,
trở thành người đại diện của tài phiệt, phục vụ lợi ích của tài phiệt.
Năm 1927, một
cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng chưa từng có đã xảy ra ở Nhật Bản và
các ngân hàng bị phá sản do tình trạng đột biến rút tiền gửi. Takahashi, Bộ trưởng
Bộ Tài chính, đã ban hành một nghị định khẩn cấp, thông báo rằng tất cả các
ngân hàng Nhật Bản sẽ đóng cửa trong ba tuần và Ngân hàng Nhật Bản sẽ cấp 2,2 tỷ
yên cho các ngân hàng lớn. Chính phủ sẽ tung gói trợ cấp 700 triệu yên để giúp
các thế lực độc quyền tài chính vượt qua khủng hoảng.
Sau đó,
chính phủ Nhật Bản đã sửa đổi "Luật ngân hàng" để nâng ngưỡng mở vốn
ngân hàng lên 1 triệu yên. Việc buộc phải đẩy mạnh việc hợp nhất trong ngành
ngân hàng, khiến một số lượng lớn các ngân hàng vừa và nhỏ phá sản trong cuộc
khủng hoảng tài chính hoặc bị các ngân hàng lớn sáp nhập. Còn năm ngân hàng lớn,
chẳng hạn như Mitsubishi, đã nắm lấy cơ hội này để mua những món hời và tăng
trưởng siêu tốc. Tổng số vốn của họ đã nhảy vọt lên 1/3 tổng số vốn của tất cả
các ngân hàng Nhật Bản.
Các nhà tư
bản độc quyền dựa vào thế lực của chính phủ để hình thành nền chính trị của những
đầu sỏ tài chính. Trong cuộc khủng hoảng tài chính, họ chẳng những không bị tổn
thất mà còn "nhờ họa được phúc", không ngừng lớn mạnh. Điều này gợi
nhớ đến cuộc khủng hoảng tài chính của Mỹ năm 2007. Chính phủ Mỹ không tiếc nỗ
lực giải cứu một số ngân hàng "quá lớn để sụp đổ", bao gồm cả Goldman
Sachs. Chính phủ cũng đem tiền thuế của người dân để cho các ngân hàng lớn vay,
đồng thời cũng buông tay cho các đối thủ của họ phá sản. Chẳng trách trong cuộc
khủng hoảng, Buffett đã rót tiền vào cổ phiếu của Goldman Sachs mà không hề do
dự, khi có chính phủ cùng phe với giới tài phiệt, để xem kẻ nào trong thiên hạ
dám đối địch?
Nhờ liên
minh với các đảng phái chính trị, giới tài phiệt có thể tiến hành "điều
khiển từ xa" đối với quốc hội và nội các, sau thành công lớn của cuộc Đảo
chính Taisho, giới tài phiệt ngày càng trở nên trơ trẽn vô lối, và thể hiện
thái độ ngày càng ngạo mạn đối với hoàng đế và quân đội. Nhưng lần này, họ đang
đối mặt với Thiên Hoàng Hirohito hết sức anh minh và đầy mưu lược!
Một ngày
sau cuộc họp của "Câu lạc bộ 11", thông qua mật thám, Saionji
Kinmochi đã biết được "túi khôn" của Thiên Hoàng Hirohito đã bí mật
bàn mưu tính kế với nhau. Ông biết rằng sau khi chiếm lĩnh Mãn Châu, Thiên
Hoàng và nhóm nhỏ bí mật của mình không hề làm theo lời thỉnh cầu "tạm dừng
tiến quân để tính toán các bước tiếp theo" mà ông đưa ra, trái lại còn ngấm
ngầm yêu cầu tiếp tục mở rộng vùng chiếm đóng. Ông quyết định hủy bỏ kế hoạch
trở về Tokyo và ở lại Kyoto, ngụ ý với cả nước rằng ông không ở cạnh Thiên
Hoàng vì có ý kiến bất đồng đối với chính sách bành trướng mới của đất nước.
Đồng thời,
vì mối quan hệ đặc biệt với tài phiệt của Sumitomo, ông đã cảnh báo các chủ
ngân hàng của Sumitomo rằng không được vướng vào "bẫy kiếm lời chênh lệch
đô-la" và thông qua việc thảo luận riêng vấn đề này với mọi người để gây
áp lực với hoàng đế.
Vào đầu
tháng 10 năm 1931, sau khi nghe câu chuyện nội tình, Mitsui – thế lực lớn nhất
trong giới tài phiệt, vẫn không thể cưỡng lại sự cám dỗ nên đã tiến hành đầu cơ
trên thị trường ngoại hối và mua vào 100 triệu đô-la, chờ đợi việc kiếm lời
chênh lệch đô-la sẽ biến thành hiện thực, những thế lực tài phiệt khác thấy vậy
cũng lũ lượt mua theo. Lần này quyền chủ động đã nằm trong tay Thiên Hoàng. Nếu
giới tài phiệt và Saionji Kinmochi về cùng phe với nhau và không huy động vốn
cho việc chiếm đóng của Mãn Châu, Hirohito sẽ án binh bất động, duy trì bản vị
vàng và đẩy các thế lực tài phiệt đến bờ vực phá sản. Nếu chịu đồng thuận, họ
có thể lập tức kiếm được hàng triệu hoặc thậm chí hàng chục triệu đô-la.
Saionji
Kinmochi nghe nói Mitsui và các tài phiệt khác đã rơi vào bẫy, ông hiểu rằng bản
thân đã rơi vào tình huống tiến thoái lưỡng nan giống như Mitsui, nhưng ông vẫn
kiên trì ở lại Kyoto. Đồng thời, ông một lần nữa cảnh báo ban lãnh đạo Sumitomo
rằng một vụ "thảm sát" tài chính sẽ đến và để họ xem xét liệu có đáng
để kiếm lời từ đó hay không. Hầu hết các giám đốc điều hành đã nghe theo những
cảnh báo của ông, và trong khoảng hai tháng sau, họ đã mất rất nhiều tiền khi đồng
yên mất giá.
Tại Tokyo,
đội ngũ bí mật của hoàng đế đang bận rộng tổ chức các lực lượng chính trị với
các lợi ích khác nhau. Liên minh này bao gồm các sĩ quan, chính trị gia và
thành viên hội đồng quản trị của tài phiệt Mitsui. Nội các của Đảng Dân chủ e
ngại rằng rủi ro quá lớn nên không sẵn sàng nhận trách nhiệm này, liên tục đệ
đơn từ chức với Thiên Hoàng. Các thành viên của Rikken Seiyukai trong quốc hội
bất đắc dĩ phải đứng ra cáng đáng, bởi vì họ đã đảm bảo với "Thần
tài" Mitsui rằng Nhật Bản sẽ từ bỏ bản vị vàng. Mitsui đã đặt cược 100 triệu
đô-la. Để tránh "đêm dài lắm mộng", họ nóng lòng mong muốn đưa Rikken
Seiyukai lên nắm quyền để kiếm lời chênh lệch đô-la và thu được lợi nhuận đầu
cơ.
Thiên Hoàng
Hirohito không hề hoang mang, ông từ tốn yêu cầu nội các hiện tại ở lại thêm
vài ngày nữa, chờ đợi một nghị quyết từ Hội Quốc Liên. Nhưng tài phiệt Mitsui
càng đợi càng sốt ruột, ngày nào cũng thúc giục Rikken Seiyukai mau tìm ra
cách. Chủ tịch của Rikken Seiyukai bị ép đến đường cùng. Đến tháng 11, tại một
cuộc bầu cử, ông đã công khai hứa hẹn rằng sẽ khiến Nhật Bản rời khỏi bản vị
vàng giống như nước Anh. Ngay khi tin tức được đưa ra, đồng yên đã lao đốc trên
thị trường ngoại hối, tài phiệt Mitsui lập tức kiếm được lợi nhuận khổng lồ nhờ
ăn chênh lệch giữa đồng yên và đồng đô-la, áp lực mau chóng được giảm bở. Sau
khi nghe tin này, Saionji Kinmochi không thể tin vào tai mình, ông nói đi nói lại,
"Đây chẳng phải là ngân hàng đã tuyên bố phá sản trước khi mở cửa hay
sao?"
Ngày 10
tháng 12, nghị quyết của Hội Quốc Liên cuối cùng đã được đưa ra. Họ không hề chỉ
trích hay bao biện cho Nhật Bản, mà nói rằng sẽ cử một nhóm điều tra đến ghi nhận
tình hình ở Mãn Châu và Nhật Bản trước khi xác định "đúng sai". Mặc
dù động thái của Hội Quốc Liên là một hành động chiếu lệ vô nguyên tắc, nhưng
trong mắt Thiên Hoàng Hirohito mà nói, việc cử một nhóm điều tra là rất không
khả thi. Điều này chắc chắn sẽ cổ vũ tinh thần cho các chiến binh chống Nhật ở
Mãn Châu và trì hoãn vô thời hạn cuộc khủng hoảng giữa Hội Quốc Liên và Nhật Bản.
Hirohito
quyết định ngay lập tức bắt đầu thoát khỏi bản vị vàng và tiến hành "chiến
tranh giả".
Vài ngày
sau, "giấc mơ đô-la" của Mitsui đã thành hiện thực, giới tài phiệt Nhật
Bản và Ngân hàng Yokohama Specie của chính phủ đã kiếm được hàng chục triệu
đô-la tiễn lãi. Các tài phiệt đang mở tiệc ăn mừng, họ một lần nữa đã buộc
Thiên Hoàng phải thỏa hiệp! Nhưng họ quên rằng trên thế giới chẳng có bữa ăn
nào là miễn phí, "bọ ngựa bắt ve sầu, sẻ vàng đứng ngay sau", những
khoản tiền đó đã trở thành "cái chuôi" mà Thiên Hoàng Hirohito sẽ
vĩnh viễn nắm trong tay!
Sau khi chấp
nhận đơn từ chức của nội các hiện tại, Hirohito đã cử người tới thông báo cho Saionji
Kinmochi đến Tokyo để tham gia lễ nhận chức của chính phủ mới. Saionji Kinmochi
– đang ở tại Kyoto, cuối cùng cũng đã ngộ ra một điều, rằng từ nay về sau ông
không thể không chơi trò "tiến cử thủ tướng, tìm bia đỡ đạn" với
Thiên Hoàng Hirohito. Ông bất giác hỏi với giọng đầy châm biếm: "Nhóm bí mật
của Thiên Hoàng đã lựa chọn ai?"
Khi được biết
rằng "bia đỡ đạn" tiếp theo chính là Inukai Tsuyoshi – cựu chủ tịch của
Rikken Seiyukai, Saionji Kinmochi không thể không ngưỡng mộ sự cao tay của Hirohito.
Rikken Seiyukai chính là miếng mồi ngon nhất để Tưởng Giới Thạch cắn câu!
Nhận xét
Đăng nhận xét